مطالعات تفسیری آلاءالرحمن

مطالعات تفسیری آلاءالرحمن

بازخوانی نمونه‌هایی از آثار دنیوی و اخروی تلاوت قرآن از دیدگاه مقام معظم رهبری

نوع مقاله : مقاله تخصصی

نویسنده
دانش‌آموخته سطح3، تفسیر و علوم قرآن، جامعةالزهراء، قم، ایران
چکیده
در منابع اسلامی، تلاوت قرآن کریم به‌سبب آثار عمیق و سازنده آن در زندگی دنیوی و اخروی انسان، همواره مورد تأکید قرار گرفته و یکی از مهم‌ترین ابزارهای ترویج معارف و فرهنگ اسلامی به‌شمار آمده است. اندیشمندان دینی نیز هر یک از منظری خاص به تبیین نقش تلاوت قرآن در حیات فردی و اجتماعی انسان پرداخته‌اند؛ با این حال، بررسی همه این دیدگاه‌ها در یک نوشتار نمی‌گنجد. ازاین‌رو، پژوهش حاضر با تمرکز بر دیدگاه‌های مقام معظم رهبری، آیت‌الله العظمی سیدعلی حسینی خامنه‌ای (رهبر شهید جمهوری اسلامی ایران) در پی پاسخ به این پرسش اصلی است که: تلاوت قرآن از منظر مقام معظم رهبری چه آثار و پیامدهای دنیوی و اخروی در زندگی انسان بر جای می‌گذارد؟ این پژوهش با استفاده از روش توصیفی ـ تحلیلی و با رویکرد نقلی ـ وحیانی انجام شده و داده‌های آن به شیوه کتابخانه‌ای و با بهره‌گیری از ابزار فیش‌برداری گردآوری شده است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که قرآن کریم، به‌عنوان جامع‌ترین منبع هدایت و سعادت بشری، عهدنامه‌ای الهی میان آفریدگار و بندگان است. تلاوتِ این کتاب، افزون بر زمینه‌سازی برای انس با وحی، بستری برای نفوذ مفاهیم الهی در جان‌ها و بهره‌مندی عملی از معارف آن فراهم می‌آورد. این پژوهش همچنین بیانگر آن است که تلاوت قرآن، علاوه بر نقش بنیادین در بسط و حاکمیت ارزش‌های دینی در جامعه، در ساحت زندگی دنیوی، آثاری همچون نورانیت قلب، تقویت فضایل اخلاقی، تعمیق معرفت و جلب محبت الهی را در پی دارد و در حیات اخروی نیز موجب نجات در مواقف قیامت، بهره‌مندی از شفاعت و هدایت انسان به‌سوی بهشت می‌گردد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

A Re-reading of Examples of the Worldly and Otherworldly Effects of Qur’an Recitation from the Perspective of the Martyred Supreme Leader

نویسنده English

pouran farhadi
Graduate of Level 3, Qur’anic Exegesis and Qur’anic Sciences, Jamiat al-Zahra, Qom, Iran
چکیده English

In Islamic sources, recitation of the Holy Qur’an has consistently been emphasized because of its profound and constructive effects on human life in both this world and the hereafter, and it has been regarded as one of the most important means of promoting Islamic teachings and culture. Religious scholars, each from a particular perspective, have also sought to explain the role of Qur’an recitation in human individual and social life; however, it is not possible to address all of these views in a single study. Accordingly, the present research, with a focus on the views of the martyred Supreme Leader, seeks to answer the following main question: What worldly and otherworldly effects and consequences does Qur’an recitation, from the perspective of the martyred Supreme Leader, have in human life? This study was conducted using a descriptive-analytical method and a transmitted-revelatory approach, and its data were collected through library research and note-taking. The findings indicate that, from the perspective of the Holy Qur’an as the most comprehensive source of human guidance and felicity and as a divine covenant between God and His servants, its recitation paves the way for familiarity with the Qur’an, the penetration of divine concepts into hearts, and practical benefit from its teachings. The results of the study show that Qur’an recitation, in addition to its foundational role in establishing Qur’anic values in society, brings about such worldly effects as the illumination of the heart, the strengthening of moral virtues, the increase of knowledge, and the attraction of divine love. In the hereafter, it also leads to salvation in the stations of the Day of Judgment, intercession, and the guidance of human beings toward Paradise.

کلیدواژه‌ها English

Recitation, Qur&rsquo
an recitation, worldly life, afterlife, Supreme Leader
  1. قرآن مجید (1383ش)، ترجمه محمدعلی رضایی اصفهانی، چ۱، قم، مؤسسه تحقیقاتی فرهنگی دارالذکر.
  2. نهج‌البلاغه (۱۳۷۹ش)، سید رضی، ترجمه محمد دشتی، چ۳، قم، بوستان کتاب.
  3. ابن‌فارس، احمدبن ذکریا، (1407)، معجم مقاییس اللغه، بی‌چا، بیروت، دارالعلم.
  4. ابن‌منظور، محمدبن مکرم، (1414)، لسان العرب، بی‌چا، بیروت، دارالاحیاء التراث العربیه.
  5. ابوالفتوح رازی، حسن‌بن علی، (1408)، روض الجنان و روح الجنان فی تفسیر القرآن، چ۱، مشهد، نشر بنیاد پژوهش‌های آستان قدس رضوی.
  6. اسعدی، علی، (1399)، آثار و برکات انس با قرآن در کلام پیامبر اعظم9، چ۱، تهران، سراج اندیشه.
  7. انصاری، نجمه، و همکاران، (1400)، نقش و جایگاه انس با قرآن از دیدگاه مقام معظم رهبری(مدظله)، چ۱، تهران، بی‌نا.
  8. آملی، سیدحیدر، (1422)، تفسیر المحیط الأعظم و البحر الخضم، چ۳، تهران، سازمان چاپ وانتشارات وزارت اسلامی.
  9. بروجردی، سیدحسین، (1380)، جامع أحادیث الشیعه، چ۲، قم، المهر.
  10. تهانوی، محمدعلی، (1417)، کشاف اصطلاحات الفنون و العلوم، چ۲، بیروت، مکتبه ناشرون.
  11. جوادی آملی، عبدالله، (138۱)، حیات حقیقی انسان در قرآن، چ۱، تهران، دارالکتب الاسلامیه.
  12. جوادی آملی، عبدالله، (1385)، تفسیر تسنیم، چ۲، قم، اسراء.
  13. حسینی خامنه‌ای، سیدعلی، (01/03/1398)، «بیانات در دیدار با جمعی از دانشجویان»، https://khl.ink/f/42633.
  14. حسینی خامنه‌ای، سیدعلی، (06/02/1397)، «بیانات در دیدار با شرکت کنندگان در مسابقات بین المللی قرآن کریم»، https://khl.ink/f/55320.
  15. حسینی خامنه‌ای، سیدعلی، (08/04/1393)، «بیانات در محفل انس با قرآن کریم»، https://khl.ink/f/55611.
  16. حسینی خامنه‌ای، سیدعلی، (10/07/1398)، «بیانات در دیدار با مجمع عالی فرماندهان سپاه»، https://khl.ink/f/43632.
  17. حسینی خامنه‌ای، سیدعلی، (۱۴/۱۰/۱۳۷۳)، «بیانات در مراسم اختتامیه‌ی مسابقات قرآن»، https://khl.ink/f/2737.
  18. حسینی خامنه‌ای، سیدعلی، (16/02/1398)، «بیانات در محفل انس با قرآن کریم»، https://khl.ink/f/42448.
  19. حسینی خامنه‌ای، سیدعلی، (23/9/139۵)، «بیانات در مراسم جشن تکلیف دانش آموزان»، https://khl.ink/f/35137.
  20. حسینی خامنه‌ای، سیدعلی، (26/01/1398)، «بیانات در دیدار با شرکت کنندگان در مسابقات بین المللی قرآن کریم»، https://khl.ink/f/59224.
  21. حسینی خامنه‌ای، سیدعلی، (26/6/1383)، «بیانات در دیدار با قاریان شرکت کننده در مسابقات بین المللی قرآن کریم»، https://khl.ink/f/33125.
  22. حسینی خامنه‌ای، سیدعلی، (27/02/1397)، «بیانات در محفل انس با قرآن کریم»، https://khl.ink/f/36663.
  23. حسینی خامنه‌ای، سیدعلی، (۶/۲/۱۳۹۷)، «بیانات دیدار شرکت‌کنندگان در مسابقات بین‌المللی قرآن»، https://khl.ink/f/39457.
  24. راغب اصفهانی، محمدبن حسین، (1388)، مفردات الفاظ قرآن، چ۵، قم، دارالکتب اسلامی.
  25. صدوق، محمدبن علی، (1388)، ثواب الاعمال و عقاب الاعمال، ترجمه: علی اکبر غفاری، چ۲، تهران، بین الملل.
  26. طباطبایی، سید محمدحسین، (1376)، ترجمه تفسیر المیزان، چ۲، تهران، اسلامیه.
  27. طیب، عبدالحسین، (1378)، تفسیر اطیب البیان، چ۲، ‌تهران، اسلام‌.
  28. فراهیدی، احمدبن محمد، (1497)، العین، چ۳، بیروت، دارالعلم.
  29. قرائتی، محسن، (1382)، تفسیر نور، چ۳، تهران، مرکز فرهنگی درس‌هایی از قرآن.
  30. کلینی، یعقوب، (1407)، اصول الکافی، بی‌چا، بیروت، دارالعلم.
  31. مجلسی، محمدباقر، (1408)، بحارالانوار، چ۲، بیروت، دارالاحیاء التراث العربیه.
  32. محمدی ری شهری، محمدمهدی، (1386)، میزان الحکمه، چ۲، قم، دارالمعرفه.
  33. معین، محمد، (1383)، فرهنگ لغت فارسی معین، چ۵، تهران، سرایش.
  34. مکارم شیرازی، ناصر، (1375)، تفسیر نمونه، چ۳، تهران، دارالکتب الاسلامیه.
  35. مکارم شیرازی، ناصر، (1384)، پیام قرآن، چ۱، قم، بوستان کتاب.
  36. مکارم شیرازی، ناصر، (1385)، سوگندهای پربار قرآن، چ۳، قم، نشر مدرسه علی‌بن ابیطالب7.
دوره 3، شماره 12
دوره سوم، شماره دوازدهم، تابستان ۱۴۰۴
تابستان 1404

  • تاریخ دریافت 10 فروردین 1404
  • تاریخ بازنگری 05 اردیبهشت 1404
  • تاریخ پذیرش 15 خرداد 1404
  • تاریخ اولین انتشار 01 شهریور 1404
  • تاریخ انتشار 01 شهریور 1404