Ala’ Al-Rahman Exegetic Studies

Ala’ Al-Rahman Exegetic Studies

A Semantic Analysis of the Term “Libās” (Clothing) in the Holy Qur’an: A Synchronic Semantic Approach Emphasizing the Theory of “The Core Meaning” (Rūḥ al-Ma‘nā)

Document Type : Specialized article

Author
M.Sc., Faculty of Theology, Payame Noor University, Tehran, Iran.
Abstract
The term libās (clothing/garment) in the Holy Qur’an is often restricted in interpretation to physical covering, whereas its diverse applications suggest far more profound and multi-layered connotations that cannot be accurately understood without a systematic semantic analysis. This article aims to clarify the semantic components of the term libās and reconstruct its semantic network in the Holy Qur’an based on synchronic semantics and the theory of rūḥ al-ma‘nā (the core meaning). It seeks to address two questions: what are the semantic components of libās in the Holy Qur’an, and how are these components formed through intra-textual relations? This fundamental research employs a descriptive-analytical method. It was conducted by extracting all verses containing the derivatives of the root “L-B-S,” analyzing syntagmatic and paradigmatic relations and context, and applying the findings to the theory of rūḥ al-ma‘nā. The findings demonstrate that the rūḥ al-ma‘nā (core meaning) of the term libās is “the placement of one thing upon another in such a way that it hinders direct vision, distinction, or perception.” This meaning manifests itself in the form of “encompassing coverage” accompanied by the functions of protection, tranquility, and identity formation, and it expands across material, moral, social, epistemological, ontological, and eschatological levels. This expansion is not metaphorical but possesses a real and intrinsic semantic nature. The result indicates that the term libās in the Qur’an possesses a networked and systematic concept that plays a pivotal role in explaining the human relationship with the body, faith, truth, and ultimate destiny, serving as a clear example of the efficacy of the rūḥ al-ma‘nā theory in understanding the language of the Qur’an.
Keywords
Subjects

  1. قرآن کریم (۱۳۷۳)، ترجمۀ محمدمهدی فولادوند، چ1، تهران، دفتر مطالعات تاریخ و معارف ‌اسلامى.
  2. ابن‌سیده، علی‌بن اسماعیل (۱۴۲۱ق). المحکم و المحیط الأعظم، چ1، بیروت، دار الکتب العلمیة.
  3. ابن‌منظور، محمدبن مکرم (1414ق). لسان العرب، چ3، بیروت، دار صادر.
  4. آزادی، پرویز (1390ش). مؤلفه‌های معنایی حق در قرآن کریم، چ1، تهران، دانشگاه امام صادق7.
  5. آملی، سیدحیدر بن علی (1385ش). تفسیر المحیط الأعظم و البحر الخضم فی تأویل کتاب الله العزیز المحکم، چ4، قم، نور علی نور.
  6. باقری، مهری (1378ش). مقدمات زبان شناسی، چ1، تهران، قطره.
  7. بستانی، قاسم؛ باجی، نصره (1393ش). سیاق لغوی: مفهوم و کارکرد آن در فهم حدیث، نشریه «علوم حدیث»، دورۀ 19، ش74.
  8. بی یرویش، مانفرد (1374ش). زبان‌شناسی جدید، ترجمۀ محمدرضا باطنی، چ4، تهران، آگاه.
  9. تهانوی، محمد اعلی بن علی (1375ش). موسوعة کشاف إصطلاحات الفنون و العلوم، چ1، بیروت، مکتبة لبنان ناشرون.
  10. خمینی، سیدمصطفی (1376ش). تحریرات فی الأصول، چ1، قم، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
  11. راغب اصفهانی، حسین‌بن محمد (1412ق). مفردات الفاظ القرآن، چ1، بیروت، دارالشامیه.
  12. زرکشی، بدرالدین محمدبن بهادربن عبدالله (1376ق). البرهان فی علوم القرآن، چ1، بیروت، دارالمعرفه.
  13. زمخشری، محمودبن عمر (1419ق). اساس البلاغه، چ1، بیروت، دارالکتب العلمیة.
  14. سلمان نژاد، مرتضی (1391ش). معناشناسی تدبّر در قرآن با سه رویکرد ساختاری، ریشه شناسی و تاریخ انگاره، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه امام صادق7، استاد راهنما احمد پاکتچی.
  15. شریفی، علی (1392ش). بررسی و نقد دیدگاه‌های معناشناختی شرق شناسان در مورد قرآن کریم با تکیه بر نظرات ایزوتسو، رساله دکتری، دانشگاه معارف اسلامی، استاد راهنما احمد پاکتچی.
  16. شفیع‌زاده، مرضیه (1391ش). معناشناسی کلمه در قرآن کریم با تاکید بر روابط همنشینی و جانشینی، رساله دکتری، دانشگاه الزهراء3، استاد راهنما پروین بهارزاده.
  17. صاحب‌بن عباد، اسماعیل‌بن عباد (1414ق). المحیط فی اللغه، چ1، بیروت، عالم الکتب.
  18. صدرالدین شیرازی، محمدبن ابراهیم (۱۳۶۶ش). تفسیر القرآن الکریم، چ2، قم، بیدار.
  19. صفوی، کوروش (1382ش). معنی شناسی کاربردی، چ1، تهران، همشهری.
  20. صفوی، کوروش (1384ش). فرهنگ توصیفی معنی‌شناسی، چ1، تهران، فرهنگ معاصر.
  21. صفوی، کوروش (1387ش). درآمدی بر معنی‌شناسی، چ1، تهران، سوره مهر.
  22. طباطبایی، سیدمحمد حسین (۱۳۹۳ق). المیزان فی تفسیر القرآن، چ3، بیروت، مؤسسة الأعلمی للمطبوعات.
  23. طباطبایی‌نژاد، سیدسجاد؛ امینیان، علی (1404ش). تحلیل معناشناسانه ولایت در قرآن کریم بر پایه روابط همنشینی و جانشینی، نشریه «مطالعات قرآن و حدیث»، ش1.
  24. طریحی، فخرالدین‌بن محمد (1414ق). مجمع البحرین و مطلع النیرین، چ1، قم، بنیاد بعثت، مرکز چاپ و نشر.
  25. طیب حسینی، سیدمحمود (1400ش). درآمدی بر دانش مفردات قرآن، چ11، قم، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
  26. عبدالباقی، محمد فؤاد (1407ق). المعجم المفهرس لالفاظ القرآن الکریم، چ1، بیروت، دارالفکر.
  27. علی‌محمدی، محمد؛ محمدعلی‌نژاد، روح‌الله؛ دهقانی، فرزانه (1402ش). بازکاوی استعاره‌های مفهومی لباس در قرآن و نهج‌البلاغه بر مبنای مدل لیکاف و جانسون، نشریه «ذهن»، دورۀ24، ش93.
  28. غزالی، محمدبن محمد (1409ق). جواهر القرآن و درره، چ1، بیروت، دارالکتب العلمیة.
  29. فراهیدی، خلیل‌بن احمد (1409ق)، العین، چ2، قم، هجرت.
  30. فرزانه، حسین؛ حیدری، داوود (1397ش). نظریه روح معنا؛ تقریرها و نقدها، نشریه «آموزه‌های فلسفه اسلامی»، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، پاییز و زمستان، ش23.
  31. فیض کاشانی، محمدبن شاه مرتضی (1373ش). تفسیر الصافی، چ3، تهران، مکتبة الصدر.
  32. فیض کاشانی، محمدبن شاه مرتضی (1378ش). الأصفى فی تفسیر القرآن، چ1، قم، مکتب الإعلام الإسلامی، مرکز النشر.
  33. فیض کاشانی، محمدبن شاه مرتضی (1387ش). مجموعه رسائل، چ1، تهران، مدرسه عالی شهید مطهری.
  34. قائمی‌نیا، علیرضا (1403ش). بیولوژی نص: نشانه‌شناسی و تفسیر قرآن، چ 5، تهران، سازمان انتشارت پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
  35. قائمی‌نیا، علیرضا؛ قهرمانی‌نژاد شایق، بهاءالدین؛ علیمرادی، زهرا (1395ش). معناشناسی واژه «انسان»در قرآن کریم با توجه به شبکه معنایی «افعال انسان نسبت به خداوند»، همایش ملی واژه پژوهی در علوم اسلامی.
  36. کوثری جعفرآباد، افسانه؛ مظفری، سودابه (1404ش). نقش سیاق در تفسیر المیزان‏ مطالعۀ موردی سورۀ واقعه، نشریه «پژوهش‌های قرآن و حدیث»، دوره ۵۸، ش۱، صفحات ۴۹- ۶۵.
  37. مختارعمر، احمد (1386ش). معناشناسی، ترجمۀ حسین سیدی، چ2، مشهد، دانشگاه فردوسی.
  38. مصطفوی، حسن (1393ق). التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، چ1، تهران، مرکز نشر آثار علامه مصطفوی.
  39. منصورسمایی، محمدجواد؛ مهدوی‌راد، محمدعلی؛ پوررستمی، حامد (1400ش). بررسی تطبیقی ادله نظریه «توسعه معنایی الفاظ قرآن» از دیدگاه فیض کاشانی و علامه طباطبایی، نشریه «پژوهش‌های قرآنی»، دوره ۲۶، ش۱، صفحات ۵- ۲۶.
  40. موسوی خمینی‌، سیدروح الله (۱۳۸۱ش). تقریرات فلسفه امام خمینی1، چ1، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی1.
  41. Crystal, David (1992), An Encyclopedia Dictionary of Language and Languages, Blackwell.
Volume 3, Issue 12
Volume 3 * Issue 12 * Summer 2025
Summer 2025

  • Receive Date 04 April 2025
  • Revise Date 10 May 2025
  • Accept Date 10 June 2025
  • First Publish Date 23 August 2025
  • Publish Date 23 August 2025