مطالعات تفسیری آلاءالرحمن

مطالعات تفسیری آلاءالرحمن

جلوه‌هایی از امنیت اقتصادی زنان در خانواده اسلامی با رویکرد قرآنی و روایی

نوع مقاله : مقاله تخصصی

نویسندگان
1 دانش‌آموخته سطح۴، رشته تفسیر تطبیقی، عضو گروه علمی تفسیر جامعةالزهراء
2 دانش‌آموخته سطح3، رشته تفسیر جامعةالزهراء
چکیده
امنیت اقتصادی زنان به دلیل نقش محوری آنان در اجتماع، از موضوعات برجسته‌ای است که قرآن و روایات به تفصیل به آن پرداخته‌اند؛ به‌عنوان مثال قرآن با در نظر گرفتن مهریه، نفقه، حق ارث و مزدشیردهی در عرصه اقتصادی، نقش بسزایی در تثبیت اقتصادی زنان در خانواده اسلامی دارد. پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی، پرسش از چیستی جلوه‌های امنیت اقتصادی زنان در خانواده اسلامی را بر اساس قرآن و روایات،‌ مبنا قرار داده است. تبیین حقوق مالی مصرح در اسلام و نقش آن در تثبیت جایگاه نهادی زنان در خانواده، محور اصلی این مطالعه را تشکیل می‌دهد. از دستاوردهای این تحقیق آن است که با در نظر گرفتن مهریه، حق ارث، نفقه و مزدشیردهی در عرصه اقتصادی برای زنان در اسلام، حمایتی قائل شده تا زنان بتوانند به‌طور مستقل از آن حقوق استفاده کنند، طوری‌که این حقوق به‌عنوان پشتوانه مالی و راهکار در استقلال و امنیت اقتصادی و تعدیل و توزیع ثروت برای آنان محسوب شود.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Manifestations of Women’s Economic Security in the Islamic Family: A Qur’anic and Hadith-Based Approach

نویسندگان English

maryamalsadat mousavi 1
zahra zaeri 2
sedigheh hajipour 2
Masoumeh Vesaqati 2
1 Graduate of Level Four in Comparative Tafsir; member of the Tafsir Research Group, Jamiat al-Zahra
2 Graduate of Level Three in Tafsir, Jamiat al-Zahra.
چکیده English

Women’s economic security, given that women constitute half of the body of society and exert significant influence within it, is among the important issues extensively addressed in the Qur’an and Hadith. For example, by legislating such financial rights as dower (mahr), maintenance (nafaqah), inheritance rights, and breastfeeding wages, the Qur’an plays a substantial role in securing women’s economic stability within the Islamic family. Using a descriptive-analytical method, the present study examines the question of what constitutes the manifestations of women’s economic security in the Islamic family on the basis of the Qur’an and Hadith. The principal focus of this study is the explication of the financial rights explicitly recognized in Islam and their role in consolidating women’s institutional position within the family. The findings indicate that, by recognizing dower, inheritance rights, maintenance, and breastfeeding wages for women within the economic sphere, Islam has provided a form of support that enables women to benefit from these rights independently. In this way, these rights function as a financial safeguard and as a means of promoting women’s economic independence and security, as well as contributing to the moderation and distribution of wealth in their favor.

کلیدواژه‌ها English

Economic security, women&rsquo
s economy, women in the family, dower (mahr), maintenance (nafaqah), inheritance
  1. قرآن کریم، (۱۳۸۲)، ترجمه مهدی الهی قمشه‌ای، چ۲، قم، الهادی.
  2. ابن‌ادریس حلی، محمدبن احمد، (۱۴۱۰)، السرائر الحاوی لتحریر الفتاوی، چ۲، قم، مؤسسة النشر الاسلامی التابعة لجماعة المدرسین.
  3. ابن‏جوزى، عبدالرحمن‌بن على‏، (1422)، زاد المسیر فى علم التفسیر، محقق مهدى عبد الرزاق، چ۱، بیروت، دارالکتاب العربی‏.
  4. ابن‌فارس، احمد‏، (1404)، معجم مقاییس اللغة، محقق هارون عبدالسلام محمد، چ۱، قم، مکتب الاعلام الاسلامی‏.
  5. ابن‌منظور، محمدبن مکرم‏، (1414)، لسان العرب‏، چ۳، بیروت، دارصادر.
  6. بیضاوی، عبدالله‌بن عمر، (1418)، أنوار التنزیل و أسرار التأویل، چ۱، محمد عبدالرحمن مرعشلى،‏ بیروت، دار إحیاء التراث العربی‏.
  7. جوادی آملی، عبدالله، (1398)، زن در آیینه جلال و جمال، چ۱، قم، اسراء.
  8. حسینى همدانى، سیدمحمد، (1404)، انوار درخشان در تفسیر قرآن‏، محقق: محمدباقر بهبودى، چ۱، تهران، لطفى.
  9. دهخدا، علی اکبر، (1377)، لغت‌نامه، زیر نظر محمد معین و سید جعفر شهیدی، تهران، مؤسسه لغت نامه دهخدا.
  10. راغب اصفهانى، حسین‌بن محمد، (1412)، مفردات ألفاظ القرآن‏، چ۱، بیروت، دار القلم‏.
  11. شریف مرتضى، (1998)، أمالی المرتضى‏، قاهره، دار الفکر العربی‏.
  12. صفوی، سیدعبدالرضا، (1398)، نفقه، چ۱، قم، مسعی.
  13. طباطبایی، سید محمدحسین، (1388)، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی همدانی، قم، انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
  14. طبرسی، فضل‌بن حسن‏، (1372)، مجمع البیان فی تفسیر القرآن‏، مصحح: فضل‌الله یزدى طباطبایى، مصحح: هاشم رسولى، چ۳، تهران، ناصر خسرو.
  15. فراهیدى، خلیل‌بن احمد، (1409)، کتاب العین‏، چ۲، قم، هجرت‏.
  16. قرشى، سیدعلى اکبر، (1371)، قاموس قرآن‏، چ۶، تهران، دارالکتب الاسلامیه‏.
  17. مطهری، مرتضی، (1386)، نظام حقوقی زن در اسلام، بی‌چا، تهران، صدرا.
  18. معین، محمّد، (1378)، فرهنگ فارسی، تهران، مؤسسه امیرکبیر.
  19. مکارم شیرازی، ناصر و همکاران، (1386)، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب.
  20. منصور، جهانگیر، (۱۳۸۹)، قانون مدنی با آخرین اصلاحیه‌ها و الحاقات همراه با قانون مسؤلیت مدنی، تهران، نشر دیدار.
  21. موسوی خمینی، سید روح‌الله، (بی‌تا)، تحریر الوسیله، تهران، موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینى(ره).
دوره 3، شماره 12
دوره سوم، شماره دوازدهم، تابستان ۱۴۰۴
تابستان 1404

  • تاریخ دریافت 15 اردیبهشت 1404
  • تاریخ بازنگری 05 خرداد 1404
  • تاریخ پذیرش 12 خرداد 1404
  • تاریخ اولین انتشار 01 شهریور 1404
  • تاریخ انتشار 01 شهریور 1404