مطالعات تفسیری آلاءالرحمن

مطالعات تفسیری آلاءالرحمن

تحلیل قرآنی-حدیثی گام‌های بینشی و رفتاری تمدن‌ساز عصر ظهور در سطح بین‌المللی از منظر آیت‌الله خامنه‌ای

نوع مقاله : مقاله تخصصی

نویسندگان
1 دانش‌آموخته سطح۴، تفسیر تطبیقی و مدرس جامعةالزهراء(س)
2 عضو گروه علمی-تربیتی تفسیر و علوم قرآنی و پژوهشگر پژوهشگاه مطالعات اسلامی جامعةالزهراء(س)
چکیده
ایده ایجاد دنیای اسلام یا همان تمدن بین‌المللی اسلامی، به‌عنوان پنجمین مرحله از فرآیند تحقّق اهداف اسلامی، جایگاه ویژ‌ه‌ای در اندیشه و بیانات حضرت آیت‌الله خامنه‌ای دارد. ایشان در بیانیه گام دوم انقلاب، تحقق این تمدن نوین را به‌عنوان آرمانی بزرگ و هدف نهایی انقلاب اسلامی معرفی کرده و آن را مقدمه‌ای برای «ایجاد تمدن نوین اسلامی و آمادگی برای ظهور» می‌داند. این نگاه، مبتنی بر امید به آینده و نقش فعال مسلمانان در ساختن تمدن نوین است؛ موضوعی که در آموزه‌های ادیان مختلف نیز جایگاهی بنیادین دارد. در راستای تبیین دیدگاه آیت‌الله خامنه‌ای به‌عنوان اندیشمند دینی در سه سطح فردی، اجتماعی و بین‌المللی، مقاله حاضر با روش توصیفی و تحلیلی و با بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای، می‌کوشد به این سوال پاسخ دهد که گام‌‌های بینشی و رفتاری تمدن‌ساز عصر ظهور در سطح بین‌المللی از منظر آیت‌الله خامنه‌ای چه تحلیل قرآنی و حدیثی دارد؟ یافته‌های این پژوهش حاکی از آن است که مهم‌ترین گام‌‌های بین‌المللی تمدن‌ساز، دارای دو بُعد «سلوک بینشی» و «سلوک رفتاری» است. در بُعد بینشی، ایمان به خدا و باور به تحقق وعده‌های الهی و در بُعد رفتاری، عبودیت، قدرتمندی و تبرّی، از مهم‌ترین گام‌های بین‌المللی، از منظر آیت‌الله خامنه‌ای در این عرصه شمرده شده که هر دو بُعد مؤیدات قرآنی و حدیثی دارد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

A Qur’anic-Hadith Analysis of Insightful and Behavioral Steps Toward International Civilizational Development in the Era of Reappearance: The Perspective of Ayatollah Khamenei

نویسندگان English

Ma’sumeh Kashefizadeh 1
khadijeh Hosinzadeh 2
1 Graduate of Level Four (Advanced Seminary Studies) in Comparative Qur’anic Exegesis; Lecturer at Jamiat al-Zahra (sa).
2 Member of the Academic-Educational Group of Qur’anic Exegesis and Sciences; Researcher at the Islamic Studies Research Institute of Jamiat al-Zahra (sa)
چکیده English

The idea of establishing a unified Islamic world or an international Islamic civilization represents the fifth stage in the process of realizing Islamic goals and holds a prominent place in the thought and discourse of Ayatollah Khamenei. In his “Second Step of the Revolution” statement, he presents the realization of this new civilization as a grand ideal and the ultimate goal of the Islamic Revolution, viewing it as a prelude to “the creation of a new Islamic civilization and readiness for the Reappearance.” This vision is rooted in hope for the future and the active role of Muslims in building a renewed civilization, a theme that also holds foundational significance in the teachings of various religions. In line with clarifying Ayatollah Khamenei’s perspective as a religious thinker across three levels i.e. individual, societal, and international, this article adopts a descriptive-analytical method and draws upon library sources to address the central question: What is the Qur’anic and Hadith-based analysis of the insightful and behavioral steps toward civilizational formation in the era of Reappearance at the international level, according to Ayatollah Khamenei? The findings indicate that the most significant international civilizational steps consist of two dimensions: insightful conduct and behavioral conduct. In the insightful dimension, faith in Allah and belief in the fulfillment of divine promises are emphasized; in the behavioral dimension, servitude (ʿubūdiyyah), empowerment, and disavowal (tabarrī) are highlighted. Both dimensions are supported by Qur’anic and Hadith evidence.

کلیدواژه‌ها English

Ayatollah Khamenei&‌rsquo؛ s thought
Qur&‌rsquo؛ anic-Hadith analysis
era of Reappearance
international steps
civilizational formation
قرآن کریم (۱۳۸۵). ترجمه مرکز فرهنگ و معارف قرآن، چ1، قم، بوستان کتاب.
ابن‌بابویه، محمدبن علی (1395). کمال الدین و تمام النعمة، محقق علی اکبر غفاری، چ2، تهران، اسلامیه.
ابن‌بابویه، محمدبن علی (1413). من لایحضره الفقیه‏، محقق علی اکبر غفاری، چ2، قم، دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین.
ابن‌عاشور، محمدبن طاهر (بی‌تا). التحریر و التنویر، بی‌چا، بی‌جا، بی‌نا.
ابن‌فارس، احمد (1404). معجم مقاییس اللغه، مصحح عبدالسلام محمد هارون، چ1،‌ قم، مکتب الاعلام الاسلامی.
ابن‌منظور، محمدبن مکرم (1414). لسان العرب‏، چ3، بیروت، دار صادر‏.
پایگاه اطلاع رسانی حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، https://farsi.khamenei.ir.
جعفری، محمدتقی (1379). تمدن‌ها، مبانی و ارتباطات، تنظیم محمدرضا جوادی، چ1، بی‌جا، دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
حسینی، سیدحسین (1393). روش تحلیل مؤلفه‌های مفهومی تمدن، حکمت معاصر، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تابستان، دوره 5، ش2.
دهخدا، علی اکبر (1343). لغت نامه دهخدا، زیر نظر محمد معین، تهران، بی‌نا.
راغب اصفهانى، حسین‌بن محمد (1412). مفردات ألفاظ القرآن، ‌چ1، بیروت، دارالقلم.
سیدرضی (1379). نهج البلاغه، ترجمه محمد دشتی، چ1، بی‌جا، ستاد اقامه نماز.
شایان مهر، علیرضا (1384). دایرةالمعارف تطبیقی علوم اجتماعی، چ1، تهران، کیهان.
طباطبایى، سیدمحمدحسین‏ (1390). المیزان فی تفسیر القرآن‏، چ2، بیروت، مؤسسة الأعلمی للمطبوعات‏.
طبرسى، فضل‌بن حسن (1372). مجمع البیان فی تفسیر القرآن، مصحح فضل‏الله یزدی طباطبایى و هاشم رسولى، چ3، تهران‏، ناصر خسرو.
طبرى، محمدبن جریر (1412). ‏جامع البیان فى تفسیر القرآن (تفسیر الطبرى)، چ1، بیروت، دارالمعرفه.
طوسى، محمدبن حسن (بی‌تا). التبیان فى تفسیر القرآن، چ1، بیروت‏، داراحیاء التراث العربى‏.
عروسی حویزى، عبدعلى (1415). تفسیر نور الثقلین‏، مصحح هاشم رسولى، چ4،‏ قم، اسماعیلیان‏.
فخررازى، محمدبن عمر (1420). التفسیر الکبیر (مفاتیح الغیب)، چ3، بیروت، دارإحیاء التراث العربی.
فیض کاشانى، ملامحسن (1415). تفسیر الصافى، تحقیق حسین اعلمى‏،‏ چ2، تهران، الصدر‏.
قرطبى، محمدبن احمد (1364). الجامع لأحکام القرآن، چ1، تهران‏، ناصر خسرو.
قمی، علی‌بن ابراهیم (1363). تفسیر القمی، چ3، قم، اسلامی.
مصطفوی، حسن (1368). التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، چ1، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
معین، محمد (1386). فرهنگ معین، چ2، تهران، زرین.
مکارم شیرازى، ناصر و همکاران (1371). تفسیر نمونه، چ10، تهران، دار الکتب الإسلامیه.
موسوى بجنوردى، سیدحسن (1419). القواعد الفقهیه، چ1، قم، الهادی.
دوره 3، شماره 10 - شماره پیاپی 10
دوره سوم، شماره دهم، زمستان ۱۴۰۳
زمستان 1403
صفحه 89-109

  • تاریخ دریافت 08 آبان 1403
  • تاریخ بازنگری 05 دی 1403
  • تاریخ پذیرش 12 بهمن 1403
  • تاریخ اولین انتشار 01 اسفند 1403
  • تاریخ انتشار 01 اسفند 1403