مطالعات تفسیری آلاءالرحمن

مطالعات تفسیری آلاءالرحمن

مراحل «حمل» از منظر قرآن کریم و دانش پزشکی

نوع مقاله : مقاله تخصصی

نویسنده
دانش آموخته سطح۴، فقه خانواده، جامعةالزهراء
چکیده
قرآن کریم در آیات متعددی به بیان مراحل رشد انسان پرداخته است و دانش پزشکی نوین نیز با بهره‌گیری از تجهیزات پیشرفته، این مراحل را در جنین موجود در رحم تأیید کرده است. هدف این مقاله، تبیین مراحل شکل‌گیری جنین از دیدگاه قرآن کریم و علم پزشکی است؛ به گونه‌ای که با شناخت دقیق این مراحل، جلوه‌ای از شگفتی‌های قرآن برای انسان آشکار شود و ایمان و باور او به خالق هستی و معجزه جاودانه الهی، یعنی قرآن کریم، استوارتر گردد. روش تحقیق در این پژوهش، بنیادی و به شیوه توصیفی-تحلیلی است و با استفاده از فیش‌برداری از منابع کتابخانه‌ای انجام شده است. این پژوهش در پی پاسخ به این پرسش اصلی است که: مراحل حمل از منظر قرآن کریم و دانش پزشکی چگونه تبیین می‌شود؟ و بدین نتیجه دست یافته، که مراحل حمل در قرآن کریم عبارت است از: نطفه، علقه، مضغه (مخلقه و غیر مخلقه)، عظام، لحم، نفخ روح؛ و مراحل حمل از اولین ماه قرار گرفتن نطفه مرد در رحم همسر تا نهمین ماه در علم طب نیز، عبارت است از: حالت منی (کف گونگی)، حالت خونی، حالت استحاله و تبدّل منی به‌صورت علقه حالت مضغه (پاره گوشت)، حالت درست شدن قلب و حالت ششم ساخته شدن اطراف (دست و پا). اگرچه هر یک از این مراحل حائز اهمیت و مملو از شگفتی است و یافته‌های دانش پزشکی به روشنی تأییدی بر داده‌های آیات قرآن است، اما مهم‌ترین مرحله در میان مراحل حمل، نفخ روح است که دانش پزشکی توجه خاصی به این مرحله از خلقت انسان نشان نداده است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

The Stages of Pregnancy (Haml) in the Perspective of the Holy Quran and Medical Science

نویسنده English

farahnaz ghasemi sarab
Student at Level 4, Family Jurisprudence, Al-Zahra University
چکیده English

The Holy Quran has discussed the stages of human development in several verses, and modern medical science, utilizing advanced equipment, has confirmed these stages in the development of the fetus within the womb. This article aims to elucidate the stages of embryonic formation from the perspective of the Holy Quran and medical science, such that a profound understanding of these stages reveals the wonders of the Quran to humanity, strengthening their faith and belief in the Creator of existence and the eternal divine miracle – the Holy Quran. The research method employed in this study is fundamental and descriptive-analytical, conducted through a bibliographic review of library resources. This research seeks to address the central question: How are the stages of pregnancy explained from the perspective of the Holy Quran and medical science? It concludes that the stages of pregnancy in the Quran are: nutfah (drop of fluid), alaqah (clot-like form), mudghah (chewed-like morsel, including both formed and unformed states), bones (formation of the skeletal structure), flesh (covering bones with muscle/tissue), and blowing of the soul (ensoulment). In medical science, the stages span from the first to the ninth month and include: semen state (clot-like appearance), blood state, transformation state (conversion of semen into alaqah/mudghah), mudghah state (flesh-like appearance), heart formation , and limb development (hands and feet). While each of these stages holds significance and is filled with marvels, and medical discoveries clearly confirm Quranic descriptions, the most critical stage in fetal development is the blowing of the soul, a phase that modern medical science does not specifically address in human creation.

کلیدواژه‌ها English

Modern medical knowledge
ancient medicine
the Holy Quran
stages of pregnancy
  1. قرآن کریم (۱۳۷۳). ترجمه: مکارم شیرازی، ناصر، چ۲۰، قم، دفتر مطالعات تاریخ و معارف اسلامی.

    1. ابن‌ادریس، محمدبن منصور (1410). السرائر الحاوی لتحریر الفتاوی، چ۱، قم، دفتر انتشارات اسلامی.
    2. ابن‌حنبل، احمد (1419). المسند احمدبن حنبل، چ۲، ریاض، بیت الافکار الدولیه للنشر و التوزیع.
    3. ابن‌سینا، حسین‌بن عبدالله ( 1426). القانون فی الطب، بی‌چا، بیروت، دار إحیاء التراث العربی.
    4. ابن‌سینا، حسین‌بن عبدالله (1296). القانون فی الطب، تهران، دار‌الطباعه طهرانی، چاپ سنگی.
    5. ابن‌سینا، حسین‌بن عبدالله (1404). الشفا، فن هشتم طبیعیات؛ طبیعیات شفاء فصل اول، مقاله شانزدهم، بی‌چا، قم، مکتبة آیةالله المرعشى.
    6. ابن‌سینا، حسین‌بن عبدالله (1404). الشفاء، الطبیعات، الحیوان، فصل پنجم، مقاله نهم، ج3، بی‌چا، قم، مکتبة آیة الله المرعشى.
    7. ابن‌منظور، محمدبن مکرم (1414). لسان العرب، 15ج، چ۳، بیروت، دار الفکر.
    8. امین، سیده نصرت بیگم (1361). مخزن العرفان در تفسیر قرآن، چ۱، تهران، نهضت زنان مسلمان.
    9. بار، محمدعلی (1412). خلق الانسان بین الطب و القرآن، چ۲، جده، دار السعودیه للنشر.
    10. بخاری، ابوعبدالله محمدبن اسماعیل (1378). صحیح بخاری، بی‌چا، بی‌جا، مطابع الشعب.
    11. بیضاوی، ناصرالدین عبدالله‌بن عمر (بی‌تا). تفسیر البیضاوی، بی چا، بیروت، موسسه شعبان.
    12. پاک‌نژاد، سیدرضا (۱۳۶۳). اولین دانشگاه آخرین پیامبر، چ۱، تهران، یاسر.
    13. جالینوس (1982). جالینوس الی غلوقن فی التأتی لشفاء الامراض‌، ترجمه حنین‌بن اسحاق، چ۱، قاهره، المصریه لطباعه الکتاب.
    14. جوهری، طنطاوی (۱۳۵۰). الجوهر فی تفسیر القرآن الکریم، ترجمه مصطفی البابی، چ۲، قاهره، ملتقی أهل الأثر.
    15. جوهرى، اسماعیل‌بن حماد (1410). الصحاح، 6 ج، چ۱، بیروت، دار العلم للملایین.
    16. جهانی قاضی، بهرام، و همکاران (2018). ترجمه کتاب بارداری و زایمان ویلیامز، چ۴، تهران، گلبان.
    17. حرّعاملى، محمدبن حسن (1409). وسائل الشیعة، چ۱، قم، مؤسسه آل‌البیت:.
    18. حسن‌زاده آملى، حسن (1385). ‏عیون مسائل النفس‏، چ۲، تهران، امیرکبیر.
    19. حکیم، سیدمحسن (1410). منهاج الصالحین، بی‌چا، بیروت، دارالتعارف للمطبوعات.
    20. حمیری، عبدالله‌بن جعفر (1413). قرب الإسناد، چ۱، قم، مؤسسه آل‌البیت:.
    21. خطیب، عبدالرحمن ( 1417). احکام المرأة الحامل، چ۱، بی‌جا، مجلةالحکمة.
    22. خویى، سیدابوالقاسم موسوى (1410). منهاج الصالحین، 2ج، چ۱، قم، نشر مدینة العلم.
    23. دیاب، عبدالحمید؛ قرقوز، احمد (1384). مع الطب القرآن الکریم، مترجم علی چراغی، چ۷، بی‌جا، نشر زاهدی.
    24. راغب اصفهانى، حسین‌بن محمد (1412). مفردات ألفاظ القرآن، چ۱، بیروت، دارالعلم.
    25. رضایی اصفهانی، محمدعلی (1380). پژوهشی در اعجاز علمی قرآن، چ۱، رشت، مبین.
    26. سبزواری، سیدعبد الاعلی (1413). مهذب الاحکام فی بیان الحلال و الحرام، چ۴، قم، مؤسسه المنار.
    27. شاذلی، سیدبن قطب‌بن ابراهیم (۱۴۱۲). فی ضلال القرآن، چ۱۷، قاهره، دارالشروق.
    28. شربینی، محمد (1377). مغنی المحتاج، بی‌چا، بیروت، دار الاحیاء تراث العربی.
    29. شرفکندی، عبدالرحمن (1392). قانون1، 8 جلد، چ۱۵، تهران، سروش.
    30. صادقی تهرانی، محمد (۱۳۶۵). الفرقان فی تفسیر القرآن، چ۲، قم، فرهنگ اسلامی.
    31. طباطبایی، سید محمدحسین (۱۳۹۳). المیزان فی تفسیر القرآن، ۲۰ ج، بی‌چا، بیروت، مؤسسة الأعلمی.
    32. طبرسی، فضل‌بن حسن (1377). تفسیر جوامع الجامع، چ۱، تهران، دانشگاه تهران.
    33. طبری، محمدبن جریر (۱۴۲۲). تفسیر الطبری: جامع البیان عن تاویل آی القرآن، ۲۶ ج، بی‌چا، قاهره: هجر.
    34. طوسی، محمدبن حسن (بی‌تا). التبیان فی تفسیر القرآن، چ۱، بیروت، درا الاحیاء التراث العربی.
    35. عدنان، شریف (2001). من علم الطب القرآنی، بی‌چا، بیروت، دارالعلم للملایین.
    36. عمید، حسن (1379). فرهنگ عمید، چ۷، تهران، امیرکبیر.
    37. فاضل لنکرانی، محمدجواد (1421). جامع المسائل‌، چ۱، قم، مرکز فقهى ائمه اطهار:.
    38. فراهیدی، خلیل‌بن احمد (۱۴۱۰). العین،2ج، چ۲، قم، هجرت.
    39. قرشى، سید على اکبر (1412). قاموس قرآن، چ۶، تهران، دار الکتب الإسلامیة.
    40. قشیری، ابوالحسین مسلم‌بن الحجاج (۱۳۳۴). صحیح مسلم، بی‌چا، بیروت، دار الاحیاءالتراث‌العربی.
    41. قمی، علی‌بن ابراهیم (۱۴۰۴). تفسیر القمی، ۲ج، چ۳، قم، دارالکتاب.
    42. کامکار، زهره؛ رضوی، شهناز؛ امین ناجی، محمدهادی (1389). «مقایسه مراحل تکامل جنین انسان از دیدگاه قرآن، حدیث و علم جنین‌شناسی»، دو فصلنامه پژوهش‌های علم و دین، دوره 1، شماره 2.
    43. کلینی، محمدبن یعقوب (1407). الکافی، چ۴، تهران، دار الکتب الاسلامی.
    44. متقی هندی، علی‌بن حسام‌الدین (1409). کنز العمال، چ۱، بیروت، مکتبه التراث الاسلامی.
    45. مجلسی، محمدباقر (۱۴۰۳). بحار الأنوار، ۱۱۱ج، بی‌چا، بیروت، دار إحیاء التراث العربی.
    46. مراغی، احمد مصطفی (بی‌تا). تفسیر المراغی، ۳۰ ج، بیروت، دارالفکر.
    47. مصطفوی، حسن (1360). التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، چ۱، تهران، بنگاه ترجمه و نشر کتاب.
    48. معرفت، محمد‌هادی (۱۳۸۶). التمهید فی علوم القرآن، چ۱، قم، جامعه مدرسین، حوزه علمیه.
    49. مفید، محمّدبن محمد (1413). المقنعة، 1ج، بی‌چا، قم، کنگره جهانى هزاره شیخ مفید.
    50. مکارم شیرازی، ناصر، با همکاری جمعی از نویسندگان (1375). تفسیر نمونه، چ۱، قم، دارالکتب الاسلامی.
    51. ملایری، اسماعیل (۱۳۷۸). جامع احادیث شیعه، چ۱، قم، بی‌نا.
    52. نجفی، محمدحسن (1404). جواهرالکلام فی شرح شرائع الاسلام، ج43، چ۷، بیروت، دار الاحیاءالتراث‌العربی.
    53. نورى، میرزا حسین (۱۴۰۸). مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، 18 ج، چ۱، قم، مؤسسه آل البیت:.
    54. وحید خراسانی، حسین (1426). منهاج الصالحین، بی‌چا، قم، مدرسه امام باقر7.
    55. وی سادلر، توماس (1385). رویان‌شناسی پزشکی لانگمن، ترجمه مسلم بهاری وعباس شکوره، چ۱، تهران، چهر.
دوره 2، شماره 8 - شماره پیاپی 8
دوره دوم، شماره هشتم، تابستان ۱۴۰۳
تابستان 1403
صفحه 23-52

  • تاریخ دریافت 15 فروردین 1403
  • تاریخ بازنگری 16 اردیبهشت 1403
  • تاریخ پذیرش 28 خرداد 1403
  • تاریخ اولین انتشار 10 شهریور 1403
  • تاریخ انتشار 10 شهریور 1403