مطالعات تفسیری آلاءالرحمن

مطالعات تفسیری آلاءالرحمن

بررسی رویکرد قرآن کریم نسبت به اثرگذاری «امید» در سه حوزه «ایجاد»، «استمرار» و «کیفیت» اعمال

نوع مقاله : مقاله تخصصی

نویسندگان
زهرا یاره 1
حسن صادقی 2
1 دانش آموخته، تفسیر و علوم قرآن، جامعةالزهراء(س)
2 دکترای تخصصی، مدرس سطوح عالی حوزه علمیه، جامعه الزهراء(س)
چکیده
دانشمندان حوزه انسان‌شناسی، امید را یکی از عوامل اساسی در تحول، انگیزش و کنش‌های انسانی می‌دانند. پژوهش حاضر، با تأکید بر اهمیت امید و تأثیر آن بر رفتار فردی و اجتماعی، به بررسی نقش این عنصر بنیادین در سه حوزه «ایجاد»، «استمرار» و «کیفیت» اعمال از منظر قرآن کریم می‌پردازد. پرسش اساسی این تحقیق آن است که قرآن کریم چه رویکردی نسبت به تأثیرگذاری امید در این حوزه‌ها دارد؟ روش این پژوهش، مطالعه تحلیلی و تطبیقی منابع تفسیری و پژوهش‌های پیشین است. نتایج حاصل نشان می‌دهد که ۱. از منظر قرآن کریم، امید تأثیرات مثبت و سازنده‌ای بر رفتار و عملکرد انسان دارد؛ ۲. حوزه تأثیرگذاری امید بر اعمال انسانی را می‌توان در سه بُعد اصلی دسته‌بندی کرد: ایجاد، استمرار و کیفیت اعمال. این تحقیق می‌کوشد با بهره‌گیری از آموزه‌های قرآنی، درک روشن‌تری از جایگاه امید در سازوکارهای رفتاری انسان ارائه دهد.
کلیدواژه‌ها
استمرار عمل
امید
ایجاد عمل
رویکرد قرآن
کیفیت عمل

موضوعات

عنوان مقاله English

The Quranic Approach to the Role of Hope in the Creation, Continuation, and Quality of Actions

نویسندگان English

Zahra yareh 1
hasan sadegi 2
1 Graduate in Quranic Interpretation and Sciences, Jamiat al-Zahra
2 Ph.D. in Quranic Studies, Senior Lecturer at the Islamic Seminary, Jamiat al-Zahra
چکیده English

Anthropologists recognize hope as a fundamental factor in human transformation, motivation, and actions. This study emphasizes the importance of hope and its impact on individual and social behavior, examining its role in three dimensions-creation, continuation, and quality of actions-from the perspective of the Holy Quran. The key question addressed is: What is the Quranic perspective on the influence of hope in these areas? Utilizing an analytical and comparative study of Quranic exegeses and previous research, the study concludes: 1) The Quran attributes a constructive and positive role to hope in shaping human behavior and performance. 2) The impact of hope on human actions can be categorized into three main dimensions: initiation, persistence, and enhancement of actions. By leveraging Quranic teachings, this research aims to provide a clearer understanding of hope’s role in human behavioral mechanisms.

کلیدواژه‌ها English

Continuation of Actions
Hope
Initiation of Actions
Quranic Perspective
Quality of Actions

  1. قرآن کریم (1373). ترجمه آیت الله مکارم شیرازی.

    1. ابن‌شعبه حرانى، حسن‌بن على (1404). تحف العقول عن آل الرسول، چ۲، قم، جامعه مدرسین.
    2. ابن‌فارس، ابوالحسین، احمد (1404‍). معجم مقائیس اللغة‌، عبد السلام محمد هارون‌، چ۱‌، قم، دفتر تبلیغات اسلامى حوزه علمیه قم‌.
    3. ابوهلال عسگری، حسن‌بن عبدالله (139۵). الفروق فی اللغة، قم، موسسه فرهنگی و اطلاع رسانی تبیان.
    4. امین، سیده نصرت‏بیگم (بی‎تا). تفسیر مخزن العرفان در علوم قرآن، ج‏13، چ۱، بى‎جا، بى‎نا.
    5. جوادی آملی، عبدالله (1384). انتظار بشر از دین، چ۳، قم، اسراء.
    6. جوادی آملی، عبدالله (1386). تفسیر انسان به انسان، تحقیق: محمد حسین الهی‌زاده، چ۱۰، قم، اسراء.
    7. حلوانى، حسین‌بن محمدبن حسن‌بن نصر (1408). نزهة الناظر و تنبیه الخاطر، چ۱، قم، مدرسة الإمام المهدی(عج).
    8. دهخدا، علی اکبر (بی‎تا). فرهنگ دهخدا، بی‎جا، بی‎نا.
    9. دیلمی، احمد؛ آذربایجانی، مسعود (1380). اخلاق اسلامی، قم، دفتر نشر معارف.
    10. راغب اصفهانى، حسین‌بن محمد (1412). مفردات ألفاظ القرآن‏، داوودى، صفوان عدنان‏، بیروت‏، دار الشامیة.
    11. رضایى اصفهانى، محمدعلى (1387). تفسیر قرآن مهر، ج۴، چ۱، قم، پژوهش‌هاى تفسیر و علوم قرآن.
    12. شانه‌چی، کاظم (بی‎تا). علم الحدیث و درایه الحدیث، بی‎جا، بی‎نا.
    13. شریعتمداری، جعفر (بی‎تا). شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه، ج2، بی‎جا، بی‎نا.
    14. صدوق، محمدبن علی‌بن بابویه (1406). ثواب الاعمال و عقاب الاعمال، چ۲، قم، دار الشریف الرضی للنشر.
    15. طباطبایى، سیدمحمدحسین (1374). تفسیر المیزان، ج 1، 5، 8، ترجمه محمدباقر موسوی، چ۵، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، قم، دفتر انتشارات اسلامى.
    16. طباطبایى، سیدمحمدحسین (1390). المیزان فی تفسیر القرآن، ج‏19، چ۲، بیروت، مؤسسة الأعلمی للمطبوعات.
    17. طبرسى، فضل‌بن حسن (1412). تفسیر جوامع الجامع، ج4، چ۱، حوزه علمیه قم، قم، مرکز مدیریت.
    18. طریحى، فخرالدین (1416‌)‌. مجمع البحرین، ج3، 4، 5، سید احمد حسینى‌، چ۳‌، تهران، کتابفروشى مرتضوى‌.
    19. عمید، محمد (1387). فرهنگ عمید، بی‌‎جا، بی‎نا.
    20. فراهیدى، خلیل‌بن أحمد (1410‌). العین، دکتر مهدى مخزومى و دکتر ابراهیم سامرائى‌، ج 6، چ۲، قم، نشر هجرت‌.
    21. قرائتى، محسن (1388). تفسیر نور، ج 4، 8، ۹، 13، چ۱، تهران، مرکز فرهنگى درس‌هایى از قرآن.
    22. قرشى بنابى، سیدعلى‏اکبر (1375). تفسیر احسن الحدیث، چ۲، تهران، بنیاد بعثت.
    23. قمی، عباس (1387). مفاتیح الجنان، محمدرضا رضوان طلب، چ۵، قم، انتشارات دانش.
    24. مازندرانى، محمد صالح بن احمد (1382). شرح الکافی-الأصول و الروضة(للمولى صالح المازندرانی)، ج8، چ۱، تهران، المکتبة الإسلامیة.
    25. مجلسى، محمدباقربن محمدتقى (140۳). بحار الأنوارالجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار، ج95، چ۲، بیروت، دار إحیاء التراث العربی.
    26. مطهری، مرتضی (1388). حکمت‌‌ها و اندرز‌ها، ج1، چ27، تهران، صدرا.
    27. مطهری، مرتضی (1384). مجموعه آثار شهید مطهری، ج 26، چ۷، تهران، صدرا.
    28. معین، محمد (1386). فرهنگ معین، ج1، تهران، امیرکبیر.
    29. مفید، محمدبن محمد (1413). الأمالی، چ۱، قم، کنگره شیخ مفید.
    30. مکارم شیرازی، ناصر با همکاری جمعی از نویسندگان (1371). تفسیر نمونه، ج‏۱، 2، 12، چ۱۰، دار الکتب الإسلامیة، تهران.
    31. ملکى میانجى، محمدباقر (1414). مناهج البیان فى تفسیر القرآن‏، ج2، چ۱، تهران‏: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى. سازمان چاپ و انتشارات‏.
    32. نراقی، احمدبن محمدمهدی (1348). معراج السعاده، تهران، حوزه علمیه اسلامی.
مطالعات تفسیری آلاءالرحمن
دوره 2، شماره 7 - شماره پیاپی 7
دوره دوم، شماره هفتم، بهار ۱۴۰۳
بهار 1403
صفحه 69-98

  • تاریخ دریافت 10 اسفند 1402
  • تاریخ بازنگری 22 اسفند 1402
  • تاریخ پذیرش 15 اردیبهشت 1403
  • تاریخ اولین انتشار 20 خرداد 1403
  • تاریخ انتشار 20 خرداد 1403