مطالعات تفسیری آلاءالرحمن

مطالعات تفسیری آلاءالرحمن

بررسی ویژگی‌های شخصیتی و رفتاری جعفربن ابی‌طالب(ع) در آینه روایات اسلامی

نوع مقاله : مقاله تخصصی

نویسنده
دانش پژوه سطح سه، رشته تفسیر و علوم قرآن، جامعةالزهراء(س)
چکیده
در متون حدیثی فریقین، روایات متعددی درباره عظمت وجودی جعفر بن ابی‌طالب(ع) نقل شده است. بخشی از این روایات به ویژگی‌های شخصیتی و رفتاری این شهید والامقام اشاره دارد. این مقاله، که با روش توصیفی-تحلیلی و بر اساس داده‌های کتابخانه‌ای، به‌ویژه متون روایی، تدوین شده است، در پی پاسخ به این پرسش است: ویژگی‌های شخصیتی و رفتاری جعفربن ابی‌طالب(ع)در متون روایی چیست؟ نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که مهم‌ترین ویژگی‌های شخصیتی و رفتاری ذکرشده در روایات فریقین درباره این صحابی بزرگوار عبارت‌اند از: قرار داشتن در شمار نخستین م سلمانان، شبیه‌ترین فرد به پیامبر(ص) در اخلاق، فصاحت در بیان، مهارت در خطابه و سخنوری، توانایی در گفتمان‌های اعتقادی، گواهی بر ابلاغ پیامبران در قیامت، سرپرستی مهاجران حبشه، فرماندهی سپاه اسلام در نبرد موته، دست‌یابی به مقام والای شهادت، و پرواز در سرای رحمت الهی.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

An Examination of the Personality and Behavioral Traits of Ja'far ibn Abi Talib (PBUH) in Islamic Narratives

نویسنده English

Seyedeh Fatemeh Masoumeh Jalali
Student at Level 3, Interpretation and Quranic Sciences, Jamiat al-Zahra
چکیده English

Numerous narrations in both Sunni and Shia hadith collections highlight the greatness of Ja'far ibn Abi Talib (PBUH). Many of these narrations emphasize his personality and behavioral traits. This study, utilizing a descriptive-analytical method based on library sources, particularly hadith texts, seeks to answer the question: What are the personality and behavioral characteristics of Ja'far ibn Abi Talib (PBUH) in Islamic traditions? The research findings indicate that the most significant traits mentioned in Sunni and Shia sources include his status as one of the earliest Muslims, his close resemblance to Prophet Muhammad (PBUH) in ethics, eloquence in speech, mastery of oratory and theological discussions, his role in conveying the prophets’ messages on Judgment Day, leadership of the Muslim emigrants in Abyssinia, commandership in the Battle of Mu’tah, his martyrdom, and his spiritual ascension.

کلیدواژه‌ها English

Ja'far al-Tayyar
Martyrdom
Battle of Mu’tah
Migration to Abyssinia
Behavioral Traits
Personality Characteristics
  1. قرآن کریم (1373). ترجمه آیت‌الله مکارم شیرازی، قم، دارالقرآن.

    1. ابن‌اثیر، عزالدین علی‌بن محمد (1409). اسد الغابة، بیروت، دارالفکر.
    2. ابن‌اسحاق، محمد (1368). السیر و المعاری، تحقیق دکتر سهیل زکار، قم، دارالفکر دفتر مطالعات تاریخ و معارف اسلامی.
    3. ابن‌حجر عسقلانی، احمدبن علی (1415). الاصابة فی تمییز الصحابة، بیروت، دارالکتب العلمیه.
    4. ابن‌سعد، ابوعبدالله محمد (1410). الطبقات الکبری، بیروت، دار الکتب العلمیه.
    5. ابن‌شهر آشوب، محمدبن علی (بی‌تا). المناقب، قم، علامه.
    6. ابن‌عبدالبر، یوسف‌بن عبدالله (1412). الاستیعاب، بیروت، دارالجیل.
    7. ابن‌عساکر، علی‌بن حسین (1415). تاریخ مدینة دمشق، بیروت، دارالفکر.
    8. ابن‌کثیر، اسماعیل‌بن عمر (1417). البدایة و النهایة، قاهره، هجر.
    9. ابن‌هشام، عبدالملک (بی‌تا). السیرة النبویة، بیروت، دارالمعرفه.
    10. ابوالفرج اصفهانی، علی‌بن حسین (1419). مقاتل الطالبیین، بیروت، موسسه الأعلمی للمطبوعات.
    11. امامی، محمدجعفر (1385). شان نزول آیات قرآن (برگرفته از تفسیر نمونه)، قم، مدرسه الامام علی‌بن ابی‌طالب7.
    12. أمین عاملی، سیدمحسن (1421). اعیان الشیعه، بیروت، دارالتعارف.
    13. بحرانی، سیدهاشم (1416). البرهان فى تفسیر القرآن،‏ تهران‏، بنیاد بعثت.
    14. بغوی، حسین‌بن مسعود، (۱۴۰۷). معالم التنزیل فی التفسیر و التاویل، به کوشش خالد عبدالرحمن العک و مروان سوار، بیروت، دارالمعرفه.
    15. بلاذری، احمدبن یحیی (1397). أنساب الأشراف، بیروت، موسسه الأعلمی للمطبوعات.
    16. بلاذری، احمدبن یحیی (1988). فتوح البلدان، بیروت، دارالهلال.
    17. پورافکاری، نصرت‌الله (1391). فرهنگ جامع روان‌پزشکی، بی‌جا، بی‌نا.
    18. حافظ مزی، یوسف‌بن عبدالرحمن (1406). تهذیب الکمال فی أسماء الرجال، بیروت، الرساله.
    19. حسکانی، عبیدالله (1380). شواهد التنزیل، قم، دارالهدی.
    20. دهخدا، علی‌اکبر (1341). لغت‌نامه دهخدا، تهران، انتشارت سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور.
    21. ذهبی، محمدبن احمد (1409). تاریخ الاسلام، بیروت، دارالکتاب العربی.
    22. ذهبی، محمدبن احمد (1414). سیر أعلام النبلاء، بیروت، الرساله.
    23. رشید رضا، محمد (1427). تفسیر القرآن الحکیم (تفسیر المنار)، بیروت، دار الفکر للطباعه و النشر.
    24. شامی، یوسف‌بن حاتم (1420). الدر النظیم، قم، موسسه النشر الاسلامی.
    25. طبرسی، احمد (1403‌). الإحتجاج على أهل اللجاج، محقق محمدباقر خرسان، مشهد، نشر مرتضی.
    26. طبرسی، حسن‌بن فضل (1370). مکارم الأخلاق، قم، الشریف الرضی.
    27. طبرسی، فضل‌بن حسن (1417). إعلام الورى بأعلام الهدى، قم، مؤسسة آل البیت‌.
    28. طبری، ابوجعفر محمدبن جریر (1291). تاریخ طبری، بی‌نا، بی‌جا.
    29. طوسی، فضل‌بن حسن (1408). مجمع البیان، بیروت، دارالمعرفه.
    30. عروسى حویزى، عبدعلیّ‌بن جمعه (1415). ‏‏تفسیر نورالثقلین، تحقیق سید هاشم رسولى محلاتى‏، چ۴، قم، اسماعیلیان.
    31. قمی، علی‌بن ابراهیم (1404). تفسیر قمی، قم، دارالکتب الاسلامی.
    32. کراجکی، ابوالفتح محمدبن عثمان (1394). معدن الجواهر و ریاضة الخواطر، محقق احمد حسینی اشکوری، چ۲، تهران، مکتبةالمرتضویة.
    33. کلینی رازی، ابوجعفر محمدبن یعقوب (1407). کافی، قم، موسسه علمی فرهنگی دارالحدیث.
    34. کوفی، علی‌بن احمد (1373). الاستغاثه، موسسه الأعلمی للمطبوعات، بیروت.
    35. لیثی واسطی، علی‌بن محمد (1376). عیون الحکم، قم، موسسه علمی فرهنگی دارالحدیث.
    36. مجلسی، محمدباقر (١٤٠٣). بحارالأنوار، چ۲، بیروت، مؤسسة الوفاء.
    37. محدثی، جواد (1386). جعفر طیار مهاجر حبشه و شهید موته، نشریه معارف اسلامی، شماره 68.
    38. مرجانی، عبدالله‌بن عبدالملک (2002). بهجة النفوس، بیروت، دارالغرب الاسلامی.
    39. معین، محمد (1351). لغت‌نامه فرهنگ معین، چ۱، تهران، امیرکبیر.
    40. مفید، محمدبن محمد (1413). الارشاد، قم، مؤتمر العالمی لألفیة الشیخ المفید.
    41. مقریزی، احمدبن علی (1420). إمتاع الأسماع بما للنبی من الأحوال و الأموال و الحفدة و المتاع، بیروت، دارالکتب العلمیه.
    42. مکارم شیرازی، ناصر، با همکاری جمعی از نویسندگان (1374). تفسیر نمونه، چ۳۲، تهران‌، دار الکتب الاسلامیه.
    43. واقدی، محمد (1409). المغازی، بیروت، موسسه الاعلمی للمطبوعات.
    44. یعقوبی، احمدبن اسحاق (بی‌تا). تاریخ الیعقوبی، بیروت، دار صادر.
دوره 2، شماره 7 - شماره پیاپی 7
دوره دوم، شماره هفتم، بهار ۱۴۰۳
بهار 1403
صفحه 49-67

  • تاریخ دریافت 15 بهمن 1402
  • تاریخ بازنگری 15 اسفند 1403
  • تاریخ پذیرش 25 فروردین 1403
  • تاریخ اولین انتشار 20 خرداد 1403
  • تاریخ انتشار 20 خرداد 1403