مطالعات تفسیری آلاءالرحمن

مطالعات تفسیری آلاءالرحمن

واکاوی دلایل همخوانی امر به معروف و نهی از منکر با آزادی اجتماعی انسان در اندیشه قرآنی مقام معظم رهبری

نوع مقاله : مقاله تخصصی

نویسنده
جامعه الزهرا
چکیده
بر اساس آموزه‌های دینی و قوانین رایج در مجامع حقوقی بین‌المللی، آزادی اجتماعی یکی از مهم‌ترین حقوق بشری به‌شمار می‌رود و مورد توجه و بررسی گسترده اندیشمندان قرار گرفته است. اما هماهنگی میان فریضه امر به معروف و نهی از منکر با آزادی اجتماعی، از جمله موضوعات چالش‌برانگیز دهه‌های اخیر بوده است. به گواه شواهد معتبر، یکی از دقیق‌ترین و کارآمدترین تحلیل‌هایی که به اثبات این هماهنگی پرداخته است، تحلیل‌های مقام معظم رهبری در سخنان و نوشته‌های حکیمانه ایشان است. این مقاله که به روش توصیفی-تحلیلی و با استفاده از داده‌های کتابخانه‌ای تدوین شده، در پی پاسخ به این پرسش است: بر اساس اندیشه قرآنی امام خامنه‌ای، دلایل وجود هماهنگی میان امر به معروف و نهی از منکر و آزادی اجتماعی چیست؟ مهم‌ترین نتیجه این پژوهش این است که اسلام حامی آزادی فردی و اجتماعی است؛ به این معنا که انسان در حوزه‌هایی مانند خوراک، پوشاک، مسکن، رفتار، منش، بیان و عقیده از آزادی برخوردار است. اما این آزادی، مطلق و بی‌قید و شرط نیست؛ بلکه به دلیل مصالحی، به اموری کارآمد مقید شده است. طبیعتاً عوامل متعددی در تحقق و تأمین این آزادی نقش دارند که امر به معروف و نهی از منکر از جمله آن‌ها به‌شمار می‌آیند. از این رو، بین این دو فریضه مهم و مفهوم والای آزادی اجتماعی ارتباطی تنگاتنگ وجود دارد؛ زیرا تأمین امنیت روانی افراد جامعه، گسترش احساس مسئولیت‌پذیری اجتماعی، و جلوگیری از رواج گناه و فساد، وابسته به عملیاتی شدن فرهنگ امر به معروف و نهی از منکر در عرصه اجتماعی است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Investigating the Harmony between Enjoining Good and Forbidding Evil with Social Freedom in the Quranic Thought of the Supreme Leader In the Quranic thought of the Supreme Leader

نویسنده English

sa jalali
aaa
چکیده English

According to religious teachings and international legal norms, social freedom is one of the most fundamental human rights and has been widely discussed by scholars. However, the alignment between the duty of enjoining good and forbidding evil and social freedom has been a controversial issue in recent decades. Credible evidence shows that one of the most accurate and effective analyses proving this alignment is found in the speeches and writings of the Supreme Leader. This paper, using a descriptive-analytical method and based on library data, seeks to answer the question: According to the Quranic thought of Ayatollah Khamenei, what are the reasons for the harmony between enjoining good, forbidding evil, and social freedom? The main finding of this research is that Islam supports individual and social freedom, meaning that individuals have freedom in areas such as food, clothing, housing, behavior, manners, speech, and belief. However, this freedom is not absolute and unconditional; rather, for practical reasons, it is bound by certain conditions. Naturally, various factors play a role in the realization and preservation of this freedom, among which enjoining good and forbidding evil are included. Thus, there is a close relationship between these two duties and the noble concept of social freedom, as maintaining societal psychological security, fostering social responsibility, and preventing the spread of sin and corruption depend on the implementation of these duties in the social realm. 

کلیدواژه‌ها English

Ayatollah Khamenei
Enjoining Good
Forbidding Evil
Social Freedom
  1. قرآن کریم (1373). ترجمه ناصر مکارم شیرازی، بی‌چا، قم، دارالقرآن.

    نهج‌الفصاحه (۱۳۸۲). ترجمه ابوالقاسم پاینده، چ۴، تهران، دنیای دانش.

    نهج‌البلاغه (1387). سیدمحمدبن حسین شریف الرضی، بی‌چا، قم، الهادی.

    1. ابن‌اعثم کوفی، احمد (1۴11). الفتوح، چ1، بیروت، دارالاضواء.
    2. ابن‌حنبل، احمد (۱۴۲۱)، مسند أحمدبن حنبل، بی‌چا، بیروت، دار صادر.
    3. ابن‌طاووس، سیدعلی‌بن موسی‌بن جعفر (1۴22). الملهوف علی قتلی الطفوف، چ1، تهران، دارالاسوه.
    4. آقابخشی، علی (1378). فرهنگ علوم سیاسی، چ2، تهران، چاپار.
    5. برلین، آیزایا (1398). چهار مقاله آزادی، ترجمه محمدعلی موحد، چ2، تهران، خوارزمی.
    6. بستانی، رضا (137۵). فرهنگ ابجدی، چ2، تهران، اسلامی.
    7. بلاذری، احمدبن یحیی (1397). انساب الاشراف، چ1، بیروت، موسسه الاعلمی للمطبوعات.
    8. خوارزمی، موفق‌بن احمد (1۴23). مقتل الحسین، چ2، قم، انوار الهدی.
    9. داودی، سعید؛ رستم‌نژاد، مهدی (1388). عاشورا ریشه‌ها، انگیزه‏‌‌ها، رویداد‌ها، پیامد‌ها، بی‌چا، قم، امام على‌بن ابى‌طالبG.
    10. دهخدا، علی‌اکبر (13۴1). لغت‌نامه دهخدا، چ1، تهران، سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور.
    11. راغب اصفهانی، حسین‌بن محمد (1۴12). المفردات فی غریب القرآن، چ1، بیروت، دارالشامیه.
    12. سیدقطب، ابراهیم حسین الشاذلی (1۴08). فی ظلال القرآن، چ 1۵، بیروت، دار الشروق.
    13. شریعتمداری، حسین (1320). روزنامه کیهان، نشانی: kayhan. Ir.
    14. عمید، حسن (13۴1). فرهنگ عمید، چ۶، تهران، امیرکبیر.
    15. فراهیدی، خلیل‌بن احمد (1۴09). العین، چ2، قم، موسسه دارالهجره.
    16. فیومی، أحمدبن محمد (1۴28). مصباح المنیر، چ1، بیروت، مکتبه العصریه.
    17. قرشی، سیدعلی اکبر (1371). قاموس قرآن، چ۶، تهران، دارالکتب الاسلامیه.
    18. کلینی، محمدبن یعقوب (1۴07). کافی، چ۴، تهران، دارالکتب الاسلامیه.
    19. متقی هندی، علی‌بن حسام‌الدین (1۴09). کنز العمال، چ1، بیروت، الرساله.
    20. مجلسی، محمدباقر، (138۶). بحارالأنوار، چ۴، تهران، اسلامیه.
    21. محمدی ری شهری، محمد (13۶7). میزان الحکمه، چ2، قم، مکتب الاعلام الاسلامی.
    22. مطهری، مرتضی (1378). یادداشت‌های استاد مطهری، بی‌چا، تهران، صدرا.
    23. معین، محمد (13۵1). لغت‌نامه فرهنگ معین، چ1، تهران، امیرکبیر.
    24. مکارم شیرازی، ناصر (138۶). پیام قرآن‏، چ 9، تهران، دارالکتب الاسلامیه.
    25. مکارم شیرازی، ناصر با همکاری جمعی از نویسندگان (۱۳۷۱). تفسیر نمونه، چ۱۰، تهران، دارالکتب الاسلامیه.
    26. مکارم شیرازی، ناصر؛ سبحانی، جعفر (بی‌تا). پاسخ به پرسش‌‌های مذهبی، چ2، قم، مدرسة الإمام علی‌بن أبی‌طالبG.
    27. هیثمی، علی‌بن ابوبکر (1۴22). مجمع الزوائد و منبع الفوائد، چ1، بیروت، دارالکتب العلمیه.
    28. https: //farsi.khamenei.ir.
    29. https: //islamquest.net.
دوره 2، شماره 6 - شماره پیاپی 6
دوره دوم، شماره ششم، زمستان ۱۴۰۲
زمستان 1402
صفحه 127-153

  • تاریخ دریافت 30 تیر 1402
  • تاریخ بازنگری 20 شهریور 1402
  • تاریخ پذیرش 20 آبان 1402
  • تاریخ اولین انتشار 20 اسفند 1402
  • تاریخ انتشار 20 اسفند 1402