مطالعات تفسیری آلاءالرحمن

مطالعات تفسیری آلاءالرحمن

تبیین دیدگاه سلفیان در مورد توسل، استغاثه، طلب شفاعت، و زیارت اهل قبور و نقد آن از منظر قرآن و حدیث

نوع مقاله : مقاله تخصصی

نویسنده
دانش‌آموخته سطح۴، تفسیر تطبیقی، جامعةالزهراء
چکیده
آثار نوشتاری و گفتاری سلفیان نشان می‌دهد که عدم جواز استغاثه، طلب شفاعت و توسل به غیر خداوند، یکی از اصول اساسی در عقاید آنان محسوب می‌شود. با توجه به تأثیر این باور بر اعمال و رفتار مسلمانان، بررسی قلمرو این عقیده در گام نخست و تحلیل انتقادی آن در گام دوم اهمیت ویژه‌ای دارد. بر این اساس، پژوهش حاضر با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی و با بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای و نرم‌افزارهای نور، درصدد پاسخگویی به این پرسش اصلی است: «دیدگاه سلفیان درباره عدم جواز توسل، استغاثه، طلب شفاعت و زیارت اهل قبور چیست و چه نقدهای قرآنی و حدیثی بر آن وارد است؟» یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که استغاثه، شفاعت و توسل مفاهیمی گسترده دارند و زیارت اهل قبور نیز از جمله مصادیق آن‌هاست. سلفیان در مواردی مانند: توسل به مقام پیامبرk و دیگران پس از وفاتشان، استغاثه به غیر خدا، شفاعت توسط غیر خدا و زیارت اهل قبور (و با کمی مسامحه، زیارت اهل قبور توسط بانوان) را نپذیرفته‌اند. این در حالی است که بر اساس دلایل قرآنی و روایی، دیدگاه سلفیان در تمامی این موارد قابل نقد و مردود است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

INVESTIGATING SALAFIS’ VIEW ON TAWASSUL, ISTIGHATHA, SEEKING INTERCESSION, AND VISITING GRAVES, AND ITS CRITIQUE FROM THE PERSPECTIVE OF THE QUR’AN AND HADITH

نویسنده English

Nasrin Ansarian
4th Level Graduate, Comparative Interpretation, Jami‘at Al-Zahra
چکیده English

The writings and speeches of the Salafis demonstrate that the prohibition of Istighatha (seeking help), seeking intercession, and Tawassul (supplication) through anyone other than God is one of the core principles in their beliefs. Considering the influence of this belief on the actions and behaviors of Muslims, it is crucial to first explore the scope of this doctrine and then critically analyze it. Accordingly, this study, using a descriptive-analytical method and utilizing library resources and Noor software, seeks to answer the main question: "What is the Salafi view on the prohibition of Tawassul, Istighatha, seeking intercession, and visiting graves, and what are the Quranic and hadith-based critiques of this view?" The findings of the research indicate that Istighatha, intercession, and Tawassul are broad concepts, and visiting graves is one of their manifestations. The Salafis reject practices such as: Tawassul through the status of the Prophet (PBUH) and others after their demise, Istighatha through anyone other than God, intercession by non-divine beings, and visiting graves (and with some leniency, visiting graves by women). However, based on Quranic and narrative evidence, the Salafi view in all these cases is open to critique and is ultimately invalid. 

کلیدواژه‌ها English

Salafis
Tawassul
Istighatha
Intercession
Visiting Graves
  1. قرآن کریم (۱۴۱۸). ترجمه محمدمهدی فولادوند، چ۳، تهران، دفتر مطالعات تاریخ و معارف اسلامى.

    1. ابن‌باز، عبدالعزیزبن عبدالله (۱۴۲۰). مجموع فتوای ابن‌باز، 30 جلد، ریاض، دار القاسم للنشر.
    2. ابن‌‌تیمیه، احمدبن عبدالحلیم (۱۴۰۸). مجموعة الرسائل و المسائل، بی‌جا، لجنة التراث العربی.
    3. ابن‌‌تیمیه، احمدبن عبدالحلیم (۱۴۰۹). المقدمة فی اصول التفسیر، ۱جلد، بیروت، دار مکتبةالحیاة.
    4. ابن‌‌تیمیه، احمدبن عبدالحلیم (۱۴۲۲). قاعدة جلیلة فی التوسل و الوسیلة، 1جلد، بیروت، رئاسه اداره البحوث العلمیه و الافتاء.
    5. ابن‌‌تیمیه، احمدبن عبدالحلیم (بی‌تا). زیاره القبور و الاستنجاد بالمقبور، 1جلد، ریاض، دارطیبه.
    6. ابن‏جوزى، عبدالرحمن‌بن على (۱۴۲۲). زاد المسیر فى علم التفسیر، ۴جلد، چ۱، بیروت، دارالکتاب العربی.
    7. ابن‌حنبل، احمد (بی‌تا). مسند احمد، بیروت، دارصادر.
    8. ابن‌حیون، نعمان‌بن محمد مغربى (۱۴۰۹). شرح الأخبار فی فضائل الأئمة الأطهارD، چ۱، قم، بی‌نا.
    9. ابن‌طاووس، سیدعلى‌بن موسى (۱۴۰۰). الطرائف فی معرفة مذاهب الطوائف، چ۱، قم، بی‌نا.
    10. ابن‌طاووس، سیدعلى‌بن موسى (۱۴۰۹). إقبال الأعمال، 2جلد، چ۲، تهران، دارالکتب الاسلامیه.
    11. ابن‏عادل، عمربن على (۱۴۱۹). اللباب فى علوم الکتاب، 20جلد، چ۱، بیروت، دارالکتب العلمیة، منشورات محمد علی بیضون.
    12. ابن‌فارس، احمد (۱۴۰۴). معجم مقاییس اللغة، ۶جلد، چ۱، قم، مکتب الاعلام الاسلامی.
    13. ابن‌قولویه، جعفربن محمد (۱۳۵۶). کامل الزیارات، 1جلد، چ۱، نجف اشرف، دارالمرتضویه.
    14. ابن‌ماجه، محمدبن یزید (۱۴۱۸). سنن ابن‌ماجه، ۶جلد، چ۱، بیروت، دارالجبل.
    15. ابن‌منظور، محمدبن مکرم (۱۴۱۴). لسان العرب، 1۵جلد، چ۳، بیروت، دارصادر.
    16. ابوالصلاح الحلبى، تقى‌بن نجم (۱۴۰۴). تقریب المعارف، چ۱، قم، بی‌نا.
    17. امین حسینی، سیدمحسن (۱۳۴۵). کشف الارتیاب فی اتباع محمدبن عبد الوهاب، 1جلد، چ۵، قم، دارالکتب الاسلامی.
    18. بخاری، محمدبن اسماعیل (۱۳۹۱). صحیح البخاری، کتاب المحاربین من اهل الکفر و الردّه، ۶جلد، چ۴، بیروت، دار ابن‌کثیر.
    19. بخاری، محمدبن اسماعیل (۱۴۲۲). صحیح بخاری، محقق محمد زهیربن ناصر، چ۱، بیروت، دار طوق النجاة.
    20. جزایرى، ابوبکر جابر (۱۴۱۶). ایسر التفاسیر لکلام العلى الکبیر، ۵جلد، چ۱، مدینه منوره، مکتبة العلوم و الحکم.
    21. جوهرى، اسماعیل‌بن حماد (۱۳۷۶). الصحاح: تاج اللغة و صحاح العربیة، ۶جلد، چ۱، بیروت، دارالعلم للملایین.
    22. حرعاملى، محمدبن حسن (۱۴۰۹). وسائل الشیعة، 30جلد، چ۱، قم، مؤسسه آل‌البیت.
    23. حسینی، سیداحمد (۱۴۰۵). رسائل الشریف المرتضی، ۴جلد، چ۱، قم، دارالقرآن الکریم.
    24. حقى برسوى، اسماعیل‌بن مصطفى (۱۴۳۰). مرآة الحقائق، 2جلد، چ۲، قاهره، دار الآفاق العربیة.
    25. حمیری، عیسی‌بن عبدالله (۱۴۲۸). التأمل فی حقیقة التوسل، 1جلد، بی‌نا.
    26. خطیب بغدادی، ابوبکر (۱۴۱۷). تاریخ بغداد، 2۴جلد، چ۱، بیروت، دار الکتب العلمیه.
    27. خمینی، سیدروح‌الله (۱۳۷۸). کشف الاسرار، 1جلد، چ۱، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی6.
    28. راغب اصفهانى، حسین‌بن محمد (۱۴۱۲). مفردات ألفاظ القرآن، 1جلد، چ۱، بیروت، دارالقلم.
    29. رشید رضا، محمد (۱۴۱۴). تفسیر القرآن الحکیم الشهیر (تفسیر المنار)، 12جلد، چ۱، بیروت، دارالمعرفة.
    30. رضوانی، علی اصغر (۱۳۸۴). سلفی‌گری وهابیت وپاسخ به شبهات، 1جلد، چ۱، قم، مسجد مقدس جمکران.
    31. رضوانی، علی اصغر (۱۳۸۵). شیعه‌شناسی وپاسخ به شبهات، 1جلد، چ۲، تهران، مشعر.
    32. رضوى، مرتضى (۱۴۱۱). البرهان على عدم تحریف القرآن، 1جلد، چ۱، بیروت، الارشاد.
    33. زبیدى، محمدبن محمد (۱۴۱۴). تاج العروس، 20جلد، چ۱، بیروت، دارالفکر.
    34. سبحانی، جعفر (۱۴۰۵). آیین وهابیت، 1جلد، چ۱، قم، نشر سعادت.
    35. سبکی، تقی‌الدین (۱۴۱۹). شفاء السقام فی زیاره خیر الانام، ۱جلد، چ۱، قاهره، امیریه الکبری.
    36. سمهودی، نورالدین علی‌بن عبدالله (۱۴۱۹). وفاء الوفاء باخبار دارالمصطفی، ۴جلد، بیروت، دارالکتب العلمیه.
    37. سیوطى، عبدالرحمن‌بن ابى‏بکر (۱۴۰۴). الدرالمنثور فى التفسیر بالماثور، ۶جلد، چ۱، قم، کتابخانه عمومى حضرت آیت‌الله العظمى مرعشى نجفى6.
    38. شعراوى، محمد متولى (۱۹۹۱). تفسیر الشعراوى، 12جلد، چ۱، بیروت، اخبار الیوم، ادارة الکتب و المکتبات.
    39. شنقیطى، محمدامین (۱۴۲۷). أضواء البیان فى إیضاح القرآن بالقرآن، 10جلد، بیروت، دارالکتب العلمیة.
    40. صاحب، اسماعیل‌بن عباد (۱۴۱۴). المحیط فی‌اللغة، 11جلد، چ۱، بیروت، عالم الکتب.
    41. طباطبایى، سیدمحمدحسین (۱۳۹۰). المیزان فی تفسیر القرآن، 20جلد، چ۲، بیروت، مؤسسة الأعلمی للمطبوعات.
    42. طبرانى، سلیمان‌بن احمد (۱۴۱۵). المعجم الکبیر، 2۵جلد، چ۲، قاهره، دار النشر، مکتب ابن‌تیمیه.
    43. طبرانى، سلیمان‌بن احمد (۲۰۰۸). التفسیر الکبیر: تفسیر القرآن العظیم، ۶جلد، چ۱، اردن، دارالکتاب الثقافی.
    44. طریحى، فخرالدین‌بن محمد (۱۳۷۵). مجمع البحرین، ۶جلد، چ۳، تهران، مرتضوی.
    45. طوسى، محمدبن الحسن (۱۴۱۱). مصباح المتهجّد و سلاح المتعبّد، 1جلد، چ۱، بیروت، مؤسسه فقه الشیعه.
    46. عاملى نباطى، على‌بن محمد‌بن یونس (۱۳۸۴). الصراط المستقیم إلى مستحقی التقدیم، چ۱، نجف، بی‌نا.
    47. عسقلانی، ابوالفضل (۱۴۱۷). فتح الباری فی شرح صحیح البخاری، 10جلد، چ۱، بیروت، دار احیاء احیاء التراث العربی.
    48. فراهیدى، خلیل‌بن احمد (۱۴۰۹). العین، 9جلد، چ۲، قم، هجرت.
    49. فیومى، احمدبن محمد (۱۴۱۴). المصباح المنیر فى غریب الشرح الکبیر للرافعى، 2جلد، چ۲، قم، مؤسسه دار الهجره.
    50. قرطبى، محمدبن احمد (۱۳۶۴). الجامع لأحکام القرآن، 20جلد، چ۱، تهران، ناصر خسرو.
    51. کراجکى، محمدبن على (۱۴۲۱). التعجب من أغلاط العامة فی مسألة الإمامة، چ۱، قم، بی‌نا.
    52. کفعمى، ابراهیم‌بن على عاملى (۱۴۰۵). المصباح للکفعمی (جنة الأمان الواقیة)، 1جلد، چ۲، قم، دار الرضی.
    53. مسعودی، علی‌بن حسین (۱۴۰۹). مروج ‏الذهب و معادن الجواهر، 13جلد، چ۱، بیروت، دارالهجره.
    54. مصطفوى، حسن (۱۴۳۰). التحقیق فى کلمات القرآن الکریم، 1۴جلد، چ۳، بیروت، دارالکتب العلمیه.
    55. مفید، محمدبن محمد (۱۴۱۳). الإفصاح فی الإمامة، چ۱، قم، بی‌نا.
دوره 2، شماره 6 - شماره پیاپی 6
دوره دوم، شماره ششم، زمستان ۱۴۰۲
زمستان 1402
صفحه 7-30

  • تاریخ دریافت 30 شهریور 1402
  • تاریخ بازنگری 15 مهر 1402
  • تاریخ پذیرش 25 آبان 1402
  • تاریخ اولین انتشار 20 اسفند 1402
  • تاریخ انتشار 20 اسفند 1402