مطالعات تفسیری آلاءالرحمن

مطالعات تفسیری آلاءالرحمن

تحلیل تفسیر ادبی رابطه بین سلوک‌ معنوی تخلیه، تحلیه و تجلیه با نوشیدنی‌های بهشتیان مذکور در سوره‌ انسان

نوع مقاله : مقاله تخصصی

نویسنده
نسرین انصاریان
دانش‌آموخته سطح۴، تفسیر تطبیقی، جامعةالزهراء
چکیده
مفاد آیه‌ی «وَ الَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصّالِحاتِ فِی رَوْضاتِ الْجَنّاتِ» (شوری:22) و آیه‌ی «وَ مَنْ عَمِلَ صالِحاً مِنْ ذَکَرٍ أَوْ أُنْثى‏ وَ هُوَ مُؤْمِنٌ فَأُولئِکَ یدْخُلُونَ الْجَنَّةَ یرْزَقُونَ فیها بِغَیرِ حِسابٍ» (غافر:40) و آیات همخوان با آن دو؛ حاکی از این می‌باشد که ورود بهشتیان به بهشت و بهره‌وری آنان از نعمت‌های بهشتی، بازخورد اعمال نیک دنیوی و معلول دست‌یابی آنان به مرحله‌ی معینی از سلوک معنوی در عالم دنیا است؛ از این‌رو، نوشته‌ی پیش‌روی که به‌صورت توصیفی- تحلیلی و با رویکرد تفسیری ادبی و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای و نرم‌افزاری تدوین یافت، پاسخ‌گوی این سؤال است که: تفسیر ادبی رابطه‌ی بین سه سلوک معنوی «تخلیه»، «تحلیه»، و «تجلیه» با بهره‌مندی بهشتیان از سه نوشیدنی ناب بهشتی «شراب کافور»، «شراب زنجبیل» و «شراب طهور» مذکور در آیات سه گانه 5، 17 و 21 سوره‌ی انسان، چیست؟ نتیجه‌ی برآمده از این تحقیق این است: بین سه سلوک معنوی «تخلیه»، «تحلیه»، و «تجلیه» بهشتیان در دنیا، با بهره‌مندی آنان از «شراب کافور»، و «شراب زنجبیل» و «شراب طهور» در سرای بهشت، رابطه‌ای تنگاتنگ وجود دارد؛ به‌گونه‌ای‌ که هرمرحله‌ای از سلوک‌‌های مورد اشاره، موجب بهره‌مندی از نوع خاصی از شراب‌‌های یاد شده در عالم آخرت خواهد شد.
کلیدواژه‌ها
مرحله تخلیه
مرحله تحلیه
مرحله تجلیه
شراب کافور
شراب زنجبیل
شراب طهور

موضوعات

عنوان مقاله English

Analyzing the Literary Interpretation of the Relationship between the Spiritual Practices of Takhliyah (emptying), Tahliyah (embellishing), and Tajliyah (receiving theophanies of and in the heart) with the Heavenly Drinks Mentioned in Surah Al-Insan

نویسنده English

Nasrin Ansarian
4th Level Graduate, Comparative Interpretation, Jami‘at Al-Zahra
چکیده English

The contents of the verse “and those who believe and do good shall be in the meadows of the gardens;” (42: 22) and the verse “and whoever does good, whether male or female, and he is a believer, these shall enter the garden, in which they shall be given sustenance without measure” (40: 40) and verses like these, indicate that the heavenly people’s entry into heaven and their enjoyment of heavenly blessings is the outcome of worldly good deeds and the result of their reaching a certain stage of spiritual conduct in the world. Therefore, the preceding article, which was compiled in a descriptive-analytical method with a literary interpretation approach and using library and software resources, answers the question: “What is the literary interpretation of the relationship between the three spiritual practices of Takhliyah (emptying), Tahliyah (embellishing), and Tajliyah (receiving theophanies of and in the heart) with the enjoyment of the heavenly people from the three pure heavenly drinks “camphor wine”, “ginger wine” and “purifying wine” mentioned in the three verses 5, 17 and 21 of Surah al-Insan? The result of this research is that there is a close relationship between the three spiritual practices of Takhliyah (emptying), Tahliyah (embellishing), and Tajliyah (receiving theophanies of and in the heart) of the heavenly people in the world, with their enjoyment of “camphor wine”, “ginger wine” and “purifying wine” in heaven; In such a way that each stage of the mentioned behaviors will lead to the enjoyment of a certain type of the mentioned wines in the world of the hereafter.

کلیدواژه‌ها English

Takhliyah (emptying)
Tahliyah (embellishing)
Tajliyah (receiving theophanies of and in the heart)
Camphor Wine
Ginger Wine
Purifying Wine

  1. فهرست منابع

    قرآن کریم (۱۴۱۸). ترجمه محمدمهدی فولادوند، چ۳، تهران: دفتر مطالعات تاریخ و معارف اسلامى.

    1. ابن‌اثیر، مبارک‌بن محمد (1367). النهایة فی غریب الحدیث و الأثر، 5ج، چ۴، قم، مؤسسه مطبوعاتی اسماعیلیلان.
    2. ابن‌درید، محمدبن حسن (1988). جمهرة اللغة، 3ج، چ۱، بیروت، دار العلم للملایین.
    3. ابن‏‌عاشور، محمدطاهر (1420). تفسیر التحریر و التنویر المعروف بتفسیر ابن‌عاشور، 30ج، چ۱، بیروت، مؤسسة التاریخ العربی.
    4. ابن‌فارس، احمد (1404). معجم مقاییس اللغه، 6ج، چ۱، قم، مکتب الاعلام الاسلامی.
    5. ابن‌منظور، محمدبن مکرم (1414). لسان العرب، 1۵ج، چ۳، بیروت، دار صادر.
    6. ابن‌‏ناقیا، عبدالله‌بن محمد (1374). الجمان فى تشبیهات القرآن، مشهد مقدس، آستان قدس رضوى، بنیاد پژوهشهاى اسلامی.
    7. ازدى، عبدالله‌بن محمد (1387). کتاب الماء، تهران، دانشگاه علوم پزشکی ایران، موسسه مطالعات تاریخ پزشکی، طب اسلامی و مکمل‏.
    8. امین، سیده نصرت ‏بیگم (بی‌تا). تفسیر مخزن العرفان در علوم قرآن، 15ج، بى‌جا، بی‌نا.
    9. آلوسى، محمودبن عبدالله (1415). روح المعانی فی تفسیر القرآن العظیم و السبع المثانی، 16ج، بیروت، دار الکتب العلمیة، منشورات محمد علی بیضون.
    10. بستانى، فواد افرام (1375). فرهنگ ابجدی، چ۲، تهران، اسلامی.
    11. جوهرى، اسماعیل‌بن حماد (1376). الصحاح، 6ج، بیروت، دارالعلم للملایین.
    12. حقى برسوى، اسماعیل‌بن مصطفى (1430). مرآة الحقائق، 2ج، قاهره، دارالآفاق العربیة.
    13. حقى برسوى، اسماعیل‌بن مصطفى (بی‌تا). تفسیر روح البیان، 10ج، بیروت، دارالفکر.
    14. خفاجى، احمدبن محمد (1418). شفاء الغلیل، بیروت، دارالکتب العلمیه.
    15. راغب اصفهانى، حسین‌بن محمد (1412). مفردات ألفاظ القرآن، بیروت، دار الشامیة.
    16. سرور، ابراهیم حسین (1429). المعجم الشامل للمصطلحات العلمیة و الدینیة، 2ج، بیروت، دار الهادی.
    17. سیوطى، جلال‌الدین، عبدالرحمن‌بن ابى‏بکر (1421). الإتقان فی علوم القرآن، 2ج، چ۲، بیروت، دار الکتاب العربی.
    18. شعراوى، محمد متولى (1991). تفسیر الشعراوى، 1۲ج، بیروت، اخبار الیوم، ادارة الکتب و المکتبات.
    19. طریحى، فخرالدین‌بن محمد (1375). مجمع البحرین، 6ج، چ۳، تهران، مرتضوی.
    20. عاملى، جعفر مرتضى (1424). تفسیر سورة هل أتى، 2ج، بیروت، المرکز الإسلامی للدراسات.
    21. عجم، رفیق (2000). موسوعة مصطلحات الإمام الغزالی، بیروت، مکتبة لبنان ناشرون.
    22. عروسی حویزى، عبدعلى‌بن جمعه (1415). تفسیر نور الثقلین، 5ج، چ۴، قم، اسماعیلیان.
    23. فراهیدى، خلیل‌بن احمد (1409)، کتاب العین، 9ج، چ۲، قم، نشر هجرت.
    24. فیض کاشانى، محمدبن شاه مرتضى (1415). تفسیر الصافی، 5ج، چ۲، تهران، مکتبة الصدر.
    25. فیومى، احمدبن محمد (1414). المصباح المنیر فى غریب الشرح الکبیر للرافعى، 2ج، چ۲، قم، موسسه دار الهجرة.
    26. قرطبى، محمدبن احمد (1364). الجامع لأحکام القرآن، 20ج، تهران، ناصر خسرو.
    27. قونوى، اسماعیل‌بن محمد (1422). حاشیة القونوى على تفسیر الإمام البیضاوى و معه حاشیة ابن‌التمجید، 20ج، بیروت، دارالکتب العلمیة، منشورات محمد علی بیضون.
    28. کاشانى، فتح‏الله‌بن شکرالله (1363). تفسیر خلاصه منهج الصادقین، مسمى به خلاصة المنهج، 6ج، تهران، اسلامیه.
    29. کرمانى، محمودبن حمزه (1998). البرهان فى متشابه القرآن، چ۲، المنصوره، دار الوفاء.
    30. مجلسى، محمدباقربن محمدتقى (بی‌تا). بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار b، 110ج، بیروت، دار إحیاء التراث العربی.
    31. مصطفوى، حسن (1430). التحقیق فى کلمات القرآن الکریم، 14ج، چ۳، قاهره، دار الکتب العلیمه.
    32. موسوى سبزوارى، سیدعبدالاعلى (1409). مواهب الرحمن فی تفسیر القرآن (سبزوارى)، 11ج، چ۲، بی‌جا، دفتر سماحه آیت‌الله العظمى السبزوارى.
    33. میبدى، احمدبن محمد (1352). خلاصه تفسیر ادبى و عرفانى قرآن مجید به فارسى از کشف الاسرار، 2ج، چ۲، تهران، اقبال.
    34. هروى، محمدبن یوسف (1387). بحر الجواهر معجم الطب الطبیعی، قم، جلال‌الدین.
مطالعات تفسیری آلاءالرحمن
دوره 1، شماره 4 - شماره پیاپی 4
دوره اول، شماره چهارم، تابستان ۱۴۰۲
تابستان 1402
صفحه 41-56

  • تاریخ دریافت 15 فروردین 1402
  • تاریخ بازنگری 20 اردیبهشت 1402
  • تاریخ پذیرش 12 خرداد 1402
  • تاریخ اولین انتشار 20 شهریور 1402
  • تاریخ انتشار 20 شهریور 1402