مطالعات تفسیری آلاءالرحمن

مطالعات تفسیری آلاءالرحمن

تبیین راهکارهای عملی مؤثر در مبارزه با هوای نفس از دیدگاه ثقلین

نوع مقاله : مقاله تخصصی

نویسنده
دانش‌پژوه سطح۳، تفسیر و علوم قرآن، جامعةالزهراء
چکیده
بر اساس آموزه‌های دینی، مبارزه با نفس، از واجبات هر مسلمان و کلیدی برای رشد اخلاقی اوست. چراکه هدف از زندگی دنیوی، صرفاً ارضای غرایز و تمایلات نفسانی نیست. بلکه هر انسانی، به ویژه مسلمانان، باید برای نیل به تعالی خویش که غایت خلقت اوست، تمایلاتش را مدیریت کند و به هر یک به اندازه ضرورت و نیاز بها دهد. این مقاله با روش توصیفی - تحلیلی و با استفاده از منابع تفسیری به دنبال پاسخ به این سوال است که از دیدگاه حدیث ثقلین، چه راه‌کارهای عملی برای مقابله با تمایلات نفسانی وجود دارد؟ یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که در آیات و روایات، راه‌کارهای متعددی به‌عنوان ابزارهای کارآمد در جهت مبارزه با هواهای نفسانی معرفی شده‌اند. از جمله این راه‌کارها می‌توان به تبعیت از عقل و شرع، یاد مرگ، محاسبه نفس، دوری از زمینه‌های گناه و... اشاره کرد. با به کارگیری این راه‌کارها می‌توان از غفلت رهایی یافته و به‌طور موثرتری با تمایلات نفسانی مقابله کرد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Explanation of Practical Solutions to Combat Carnal Desires from the Viewpoint of Hadith al-Thaqalayn

نویسنده English

Seyyedeh Fatemeh Masoumeh Jalali
3rd Level Scholar, Qur’an Interpretation and Sciences, Jami‘at Al-Zahra
چکیده English

According to religious teachings, fighting Hawa-y-e Nafs (carnal desires) is one of the duties of every Muslim and a key to his moral development, because the purpose of worldly life is not simply to satisfy instincts and carnal desires. Rather, every human being, especially Muslims, must manage his desires to achieve his excellence, which is the goal of his creation, and value each one according to necessity and need. This article seeks to answer the question by descriptive-analytical method and using interpretive sources: “What practical solutions are there to deal with carnal desires from the viewpoint of Hadith al-Thaqalayn? The findings of the research show that in the verses and traditions, several solutions have been introduced as efficient tools to fight against carnal desires. Among these solutions, it is possible to point out “following reason and Sharia”, “remembering death”, “self-calculation”, “staying away from areas of sin”, etc. By applying these solutions, one can get rid of neglect and deal more effectively with carnal desires

کلیدواژه‌ها English

Carnal Desires
Hadith al-Thaqalayn
Practical Solutions
Fighting against Neglect
Self-Calculation
Sensual Desires
  1. کتاب‌نامه

    قرآن کریم (1373). ترجمه ناصر مکارم شیرازی، قم، دارالقرآن.

    نهج‌البلاغه (1387). سیدمحمدبن حسین شریف الرضی (سید رضی)، ترجمه محمد رشتی، قم، دفتر نشر الهادی.

    1. ابن‌شُعبه حرّانی، حسن‌بن علی (1376). تحف العقول، قم، موسسه فرهنگی دارالحدیث.
    2. احمدپور فاضلی، بهزاد (1378). غفلت و درمان آن در قرآن کریم، بشارت، ش 66.
    3. آمدی، ابوالفتح‌بن محمد (1410). غررالحکم و درر الکلم، قم، دارالکتب الاسلامی.
    4. جوادی آملی، عبدالله (1389). مراحل اخلاق در قرآن، چ۱۰، قم، اسراء.
    5. حرعاملی، محمدبن حسن (1414). وسائل الشیعه، قم، جامعه مدرسین.
    6. حسینی، سیدجواد (138۳). جایگاه عقل و عاقلان در کلام خاتم النبیین، مجله مبلغان، ش64.
    7. دیلمی، حسن‌بن محمد (1412). ارشاد القلوب الی الصواب، چ۱، بی‌جا، بی‌نا.
    8. راغب اصفهانی، حسین‌بن محمد (1412). المفردات فی غریب القرآن، چ۱، بیروت، دارالشامیه.
    9. سبحانی‌نیا، محمدتقی (1391). نفس و ابعاد مهار آن در قرآن و حدیث، چ۱، قم، موسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی6.
    10. طباطبایی، سیدمحمدحسین (1417). المیزان، قم، دفتر انتشارات اسلامی.
    11. طبرسی، فضل‌بن حسن (1379). مجمع‌البیان، چ۱، تهران، فراهانی.
    12. طریحی، فخرالدین محمد (1375). مجمع‌البیان، تهران، مرتضوی.
    13. قرشی، سید علی‌اکبر (1412). قاموس قرآن، تهران، دارالکتب الاسلامیة.
    14. کلینی، محمدبن یعقوب‌ (1429). اصول کافی، قم، موسسه علمی فرهنگی دارالحدیث.
    15. مجلسی، محمدباقر (1386). بحارالأنوار، چ۴، تهران، اسلامیه.
    16. مطهری، مرتضی (139۱). حکمت‌‌ها و اندرز‌ها، قم، صدرا.
    17. معین، محمد (1351). لغت‌نامه فرهنگ معین، چ۱، تهران، امیرکبیر.
    18. مکارم شیرازی، ناصر (1386). اخلاق در قرآن، چ3، قم، مدرسه امام علی‌بن ابی‌طالبA.
    19. نراقی، محمدمهدی (1248). جامع السعادات، چ۴، بیروت، اعلمی.
    20. نوری طبرسی، میرزا حسین (1367). مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، قم، موسسه آل‌البیتb لأحیاء التراث.
دوره 1، شماره 4 - شماره پیاپی 4
دوره اول، شماره چهارم، تابستان ۱۴۰۲
تابستان 1402
صفحه 25-40

  • تاریخ دریافت 20 آذر 1401
  • تاریخ بازنگری 01 اسفند 1403
  • تاریخ پذیرش 25 خرداد 1402
  • تاریخ اولین انتشار 20 شهریور 1402
  • تاریخ انتشار 20 شهریور 1402