مطالعات تفسیری آلاءالرحمن

مطالعات تفسیری آلاءالرحمن

بررسی ویژگی‌های عام و خاص «امت‌ها» و «امت اسلامی» از منظر آیات قرآن

نوع مقاله : مقاله تخصصی

نویسنده
نسرین انصاریان
دانش‌آموخته سطح۴، گرایش تفسیر تطبیقی، جامعةالزهراء
چکیده
چکیده
یکی از آموزه‌های قرآن کریم توجه به برتری امت اسلام بر سایر امت‌ها است؛ این آموزه قرآنی از طرق مختلف قابل اثبات است، از جمله آنها، بررسی «ویژگی‌های عامّ امت‌ها» و «ویژگی‌های خاص امت اسلامی» است. این پژوهش که به روش توصیفی- تحلیلی و با استفاده از منابع لغوی، تفسیری، علوم قرآنی و روایی صورت گرفت؛ به دنبال پاسخ‌گویی به این پرسش است که: ویژگی‌های عامّ و خاص «امت‌ها» و «امت اسلامی» از منظر آیات قرآن چیست؟ داده‌های پژوهش این است: ویژگی‌های مشترک (عامّ) بین همه امت‌ها عبارتند از: داشتن رسول، برخوردار بودن از شرایع مختلف، هدایتگر یا مجادله‌گر بودن، صاحب اجل بودن، محشور شدن در سرای قیامت و شاهد داشتن؛ ویژگی‌های خاص امت اسلامی نیز عبارتند از: بهترین امت، امت وسط، شاهد بر مردم بودن و برخورداری از صفات نیک امت‌های قبل.
کلیدواژه‌ها
بررسی
ویژگی‌های عام امت‌ها
ویژگی‌های خاص امت اسلامی
آیات قرآن

موضوعات

عنوان مقاله English

Examining the General and Specific Characteristics of “Ummas” and “Islamic Ummah” from the Perspective of the Verses of the Quran

نویسنده English

Nasrin Ansarian
4th level student, comparative interpretation, Al-Zahra University
چکیده English

Abstract
One of the teachings of the Holy Quran is to pay attention to the superiority of the Islamic nation over other nations. This Quranic teaching can be proved in various ways, among them is the examination of “general characteristics of Ummahs” and “specific characteristics of the Islamic Ummah”. This research, which was carried out in a descriptive-analytical method, using lexical, interpretative, Quranic and narrative sources, seeks to answer the question: What are the general and specific characteristics of “Ummahs” and “Islamic Ummah” from the perspective of the verses of the Quran? The data of the research is as follows: the common characteristics between all Ummahs are: having a messenger, having different laws, being a guide or a disputer, having a deadline, being gathered in the House of Judgment and having a witness; The special characteristics of the Islamic Ummah are: the best Ummah, the middle Ummah, being a witness to the people and having the good qualities of the previous Ummah.

کلیدواژه‌ها English

Review
General Characteristics of Ummahs
Specific Characteristics of Islamic Ummah
Verses of Quran

  1. کتاب‌نامه

    قرآن کریم، فولادوند، محمدمهدى (1۴18)، ترجمه دفتر مطالعات تاریخ و معارف اسلامى، چ۳، تهران.

    1. ابن‏جزى، محمدبن احمد (1۴1۶)، التسهیل لعلوم التنزیل، چ۱، شرکة دار الأرقم بن أبی الأرقم، بیروت.
    2. ابن‌حموش، مکى (1۴29)، الهدایة إلى بلوغ النهایة، جامعة الشارقه، کلیة الدراسات العلیا و البحث العلمی، شارجه.
    3. ابن‏عادل، عمربن على (1۴19)، اللباب فى علوم الکتاب، چ۱، دارالکتب العلمیة، منشورات محمد علی بیضون، بیروت.
    4. ابن‏عاشور، محمدطاهر (1۴20)، تفسیر التحریر و التنویر، مؤسسة التاریخ العربی، بیروت.
    5. ابن‏عربى، محمدبن على (1۴10)، رحمة من الرحمن فى تفسیر و اشارات القرآن، چ۱، مطبعة نضر، دمشق.
    6. ابن‌فارس، احمد (1۴0۴)، معجم مقاییس اللغة، چ۱، مکتب الاعلام الاسلامی، قم.
    7. ابن‏کثیردمشقی، اسماعیل‌بن عمر (1۴19)، تفسیر القرآن العظیم، دارالکتب العلمیة، منشورات محمدعلی بیضون، بیروت.
    8. ابن‌مثنی، ابوعبیده، معمر (1381)، مجاز القرآن، مکتبة الخانجی، قاهره.
    9. ابن‌منظور، محمدبن مکرم (1۴1۴)، لسان العرب، چ۳، دار صادر، بیروت.
    10. ابوالسعود، محمدبن محمد (1983)، تفسیر ابى‌السعود (ارشاد العقل السلیم الى مزایا القرآن الکریم)، دار إحیاء التراث العربی، بیروت.
    11. اخفش، سعیدبن مسعده (1۴23)، معانى القرآن، دارالکتب العلمیة، منشورات محمد علی بیضون، بیروت.
    12. ازهرى، محمدبن احمد (1۴21)، تهذیب اللغة، دار احیاء التراث العربی، بیروت.
    13. آلوسى، محمودبن عبدالله (1۴1۵)، روح المعانی فی تفسیر القرآن العظیم و السبع المثانی، دارالکتب العلمیة، منشورات محمد علی بیضون، بیروت.
    14. بحرانى، سیدهاشم‌بن سلیمان (1۴1۵)، البرهان فی تفسیر القرآن، موسسة البعثة، قسم الدراسات الإسلامیة، قم.
    15. بقاعى، ابراهیم‌بن عمر (1۴27)، نظم الدرر فى تناسب الآیات و السور، دارالکتب العلمیة، منشورات محمد علی بیضون، بیروت.
    16. بیضاوى، عبدالله‌بن عمر (1۴18)، أنوار التنزیل و أسرار التأویل، دار إحیاء التراث العربی، بیروت.
    17. حسینى طهرانى، سیدهاشم، (13۶۴)، علوم العربیة، چ۲، مفید، تهران.
    18. زبیدى، محمدبن محمد (1۴1۴)، تاج العروس من جواهر القاموس، چ۱، دارالفکر، بیروت.
    19. زرکشى، محمدبن بهادر (1۴10)، البرهان فى علوم القرآن، دارالمعرفة، بیروت.
    20. سلطان على‏شاه، سلطان محمدبن حیدر (1372)، متن و ترجمه فارسى تفسیر شریف بیان السعادة فى مقامات العبادة، سرالاسرار، تهران.
    21. سمرقندى، نصربن محمد (1۴1۶)، تفسیر بحرالعلوم، دارالفکر، بیروت.
    22. سیوطى، جلال الدین عبدالرحمن (1۴0۴)، الدر المنثور فى التفسیر بالماثور، کتابخانه‌ی عمومى حضرت آیت‌الله العظمى مرعشى نجفى، قم.
    23. سیوطى، جلال الدین عبدالرحمن (1۴21)، الإتقان فی علوم القرآن، دارالکتاب العربی، بیروت.
    24. شریف الرضى، سیدمحمدبن حسین (1۴0۶)، حقائق التأویل فی متشابه التنزیل، دارالأضواء، بیروت.
    25. شیخ‏زاده، محمدبن مصطفى (1۴19)، حاشیه محیى الدین شیخ‌زاده على تفسیر القاضى البیضاوى، دارالکتب العلمیة، منشورات محمد علی بیضون، بیروت.
    26. طباطبایى، سیدمحمدحسین (1390)، المیزان فی تفسیر القرآن، مؤسسة الأعلمی للمطبوعات، بیروت.
    27. طبرانى، سلیمان‌بن احمد (2008)، التفسیر الکبیر: تفسیر القرآن العظیم، دار الکتاب الثقافی، عمان.
    28. طبرسى، فضل‌بن حسن (1372)، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، چ۳، ناصر خسرو، تهران.
    29. طبرى، محمدبن جریر (1۴12)، جامع البیان فى تفسیر القرآن، دارالمعرفة، بیروت.
    30. طوسى، محمدبن حسن (بی‌تا)، التبیان فی تفسیر القرآن، دارإحیاء التراث العربی، بیروت.
    31. عروسی حویزى، عبدعلى‌بن جمعه (1۴1۵)، تفسیر نور الثقلین،چ۴، اسماعیلیان، قم.
    32. عسکرى، ابوهلال حسن‌بن عبدالله (1۴00)، الفروق فى‌اللغة، دارالافاق الجدیدة، بیروت.
    33. عیاشى، محمدبن مسعود (1380)، التفسیر العیاشی، مکتبة العلمیة الاسلامیة، تهران.
    34. فخررازى، محمدبن عمر (1۴20)، التفسیر الکبیر (مفاتیح الغیب)، چ۳، دار إحیاء التراث العربی، بیروت.
    35. فیض کاشانى، محمدبن شاه مرتضى (1۴1۵)، تفسیر الصافی، چ۲، مکتبة الصدر، تهران.
    36. قمى مشهدى، محمدبن محمدرضا (13۶8)، تفسیر کنز الدقائق و بحر الغرائب، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى، سازمان چاپ و انتشارات، تهران.
    37. کاشانى، فتح‏الله‌بن شکرالله (بی‌تا)، منهج الصادقین فی إلزام المخالفین، کتاب‌فروشى اسلامیه، تهران.
    38. مجلسى، محمدباقربن محمدتقى (بی‌تا)، بحارالأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار، دار إحیاء التراث العربی، بیروت.
    39. مقاتل‌بن سلیمان (1۴23)، تفسیر مقاتل‌بن سلیمان، دار إحیاء التراث العربی، بیروت.
    40. میبدى، احمدبن محمد (1371)، کشف الاسرار و عدة الابرار (معروف به تفسیر خواجه عبدالله انصاری)، چ۵، امیرکبیر، تهران.
    41. نظام الاعرج، حسن‌بن محمد (1۴1۶)، تفسیر غرائب القرآن و رغائب الفرقان، دار الکتب العلمیة، منشورات محمد علی بیضون، بیروت
مطالعات تفسیری آلاءالرحمن
دوره 1، شماره 2 - شماره پیاپی 2
دوره اول، شماره دوم، زمستان ۱۴۰۱
زمستان 1401
صفحه 83-100

  • تاریخ دریافت 10 آبان 1401
  • تاریخ بازنگری 03 آذر 1401
  • تاریخ پذیرش 20 دی 1401
  • تاریخ اولین انتشار 01 بهمن 1401
  • تاریخ انتشار 01 بهمن 1401