مطالعات تفسیری آلاءالرحمن

مطالعات تفسیری آلاءالرحمن

تفاوت یا همسانی وحی نبوی با تجربه دینی

نوع مقاله : مقاله تخصصی

نویسندگان
1 دانش‌پژوه سطح4، تفسیر و علوم قرآن، جامعةالزهراء
2 استادیار گروه تفسیر و علوم قرآن، جامعةالمصطفی
چکیده
چکیده
امروزه مسئله‌ی وحی یکی از جدی‌ترین و راهبردی‌تـرین مسـائل علـم کـلام و الهیـات است که توجه دانشمندان را بـه خـود جلـب کـرده اسـت. آنان با گرایش‌ها و نگرش‌های مختلف و از زاویه‌های متفاوت، وحی و رابطه‌ی آن را با تجربه دینی مورد بررسی و تحلیل قرار داده‌اند. ره‌آورد این بررسی‌ها، رهیافت‌های گوناگونی است که در تفسیر ماهیـت وحـی ارائه نموده‌اند. یکی از این رهیافت‌ها که در دوره‌ی مدرنیته به طور گسترده مورد توجه اکثر اندیشمندان قـرار گرفته، دیدگاه برخی از روشنفکرانی است که وحی را مواجهه و تجربه‌ی دینی شخص پیامبر با خدا می‌دانند. این مقاله که به روش کتابخانه‌ای و به شیوه‌ی تحلیلی و توصیفی نگارش یافته به بررسی ماهیت وحی و تجربه‌ی دینی اختصاص یافته است. نتیجه این تحقیق؛ نمایان‌گر عدم ارتباط وحی الهی با تجارب دینی است. هرچند برخی از روشنفکران معاصر از چشم‌انداز تجربی به وحی نگریسته و با نادیده انگاشتن تفاوت‌های اساسی که در ماهیت وحی با تجربه دینی وجود دارد آن را همسان با تجارب دینی دانسته‌اند. این‌گونه نظریات در باب وحی دارای اشکالات و پیامدهای فراوانی است که در این پژوهش به پیامدهایی همچون: انکار جنبه‌ی آسمانی و سرشت زبانی وحی؛ نادیده‌گیری مقام عصمت انبیاء الهی و تعمیم وحی و بسط آن در بستر تاریخی و غیره... پرداخته می‌شود.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

The Difference or Similarity between Prophetic Revelation and Religious Experience

نویسندگان English

Farideh Mahdian 1
Seyyed Hossein Shafi‘i Darabi 2
1 Level 4 scholar, Qur'an interpretation and sciences, Al-Zahra University
2 Assistant Professor of the Department of Qur'an Interpretation and Sciences, Al-Mustafa University
چکیده English

Today, the issue of revelation is one of the most serious and strategic issues of theology, which has attracted the attention of scientists. They have analyzed revelation and its relationship with religious experience with different tendencies and attitudes and from different angles. The result of these investigations is the various approaches that they have presented in the interpretation of the nature of revelation. One of these approaches, which has been widely considered by most thinkers in the modern period, is the view of some intellectuals who consider revelation as the religious experience of the Prophet with God. This article, which was written in a library method and in an analytical-descriptive method, is dedicated to investigating the nature of revelation and religious experience. The result of this research, shows the lack of connection between divine revelation and religious experiences. However, some contemporary intellectuals have looked at revelation from an empirical perspective and have considered it the same as religious experiences by ignoring the fundamental differences between the nature of revelation and religious experience. These kinds of theories about revelation have many problems and consequences, in this research, consequences such as: denying the heavenly aspect and the linguistic nature of revelation; Ignoring the infallibility of divine prophets and the generalization of revelation and its expansion in the historical context, etc., are discussed .

کلیدواژه‌ها English

Revelation
Religious Experience
Similarity of Revelation with Religious Experience
Consequence of Similarity of Revelation with Religious Experience
  1. فهرست منابع

    قرآن کریم، (۱۳۷۳)، ترجمه ناصر مکارم شیرازی، دفتر مطالعات تاریخ و معارف اسلامى‏، قم‏.

    1. ابن‌منظور، محمدبن مکرم، (۱۴۱۴)، لسان العرب، چ۳، دارصادر، بیروت.
    2. ابوزید، نصر حامد، (۱۳۷۹)، گفتگو: تأویل، حقیقت و نص، کیان،‌ ش 54.
    3. ـــــــــــــــــــ ، (۱۳۸۷)، معنای متن، مترجم مرتضی کریمی‌نیا، موسسه فرهنگی و اطلاع رسانی تبیان، قم.
    4. بحرانى، سیدهاشم‌بن سلیمان، (۱۴۱۵)، البرهان فی تفسیر القرآن، موسسه البعثة، قسم الدراسات الإسلامیة، قم.
    5. پترسون و دیگران، (۱۳۷۶)، عقل و اعتقادات دینی، ترجمه ابراهیم سلطانی و احمد نراقی، طرح نو، تهران.
    6. خرمشاهی، بهاءالدین، (۱۳۷۸)، بسطِ بسطِ تجربه نبوی، مجله کیان، ش47.
    7. راغب اصفهانى، حسین‌بن محمد، (۱۴۱۲)، مفردات، دارالقلم، بیروت.
    8. رضایی، محمد و دیگران، (۱۳۸۱)، جستارهایی در کلام جدید، سمت، تهران.
    9. سروش، عبدالکریم، (۱۳۷۶)، ایمان و آزادی، طرح نو، تهران.
    10. ـــــــــــــــــ ، (۱۳۷۶)، بسط تجربه نبوی، مجله کیان، ش39.
    11. ـــــــــــــــــ ، (۱۳۷۷)، صراط‏های مستقیم، مؤسّسه فرهنگی صراط، تهران.
    12. ـــــــــــــــــ ، (۱۳۷۹)، ایمان‌ و امید، کیان، ش52.
    13. ـــــــــــــــــ ، (۱۳۷۹)، بسط تجربه نبوی، مؤسسه فرهنگی صراط، تهران.
    14. ـــــــــــــــــ ، (۱۳۸۱)، اسلام، وحی و نبوت، بازتاب اندیشه، ش۲۷.
    15. شجاعی‌زند، علیرضا، (۱۳۸۰)، دین‌ تمام‌ زندگی، مجله حکومت‌ اسلامی، ش22.
    16. صادقی تهرانی، (۱۳۸۶)، محمدصادق، نقدی بر دین پژوهی فلسفه معاصر، امیدفردا، تهران.
    17. صادقی، هادی، (۱۳۹۱)، درآمدی بر کلام جدید، چ۱، مؤسسه طه، قم.
    18. طباطبایى، سیدمحمدحسین، (۱۳۷۵)، قرآن در اسلام، چ۸، دفتر انتشارات اسلامی، تهران.
    19. ــــــــــــــــــــــــــ ، (1390)، المیزان فی تفسیر القرآن‏، چ۳، مؤسسة الأعلمی للمطبوعات‏، لبنان.
    20. طبرسى، فضل‌بن حسن‏، (۱۳۷۲)، مجمع البیان فی تفسیر القرآن‏، چ۳، ناصرخسرو، تهران‏.
    21. طریحى، فخرالدین‌بن محمد، (۱۳۷۵)، مجمع البحرین، چ۳، مرتضوی، تهران.
    22. فیروزآبادى، محمدبن یعقوب، (۱۴۱۵)، القاموس المحیط، چ۱، دارالکتب العلمیة، بیروت.
    23. قائمى‏نیا، علیرضا، (۱۳۸۱)، تجربه‏ دینى‏ و گوهر دین، بوستان کتاب، قم.
    24. ـــــــــــــــــ ، (۱۳۸۱)، وحی و افعال گفتاری، زلال کوثر، قم.
    25. قدردان قراملکی، محمدحسن، (۱۳۸۷)، پاسخ به شبهات کلامی دفتر دوم: دین و نبوت، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه، قم.
    26. کلینى، محمدبن یعقوب، (۱۴۲۹)، کافی، دارالحدیث، قم.
    27. گیسلر، نورمن، (۱۳۹۱)، فلسفه دین، ترجمه حمیدرضا آیت اللهی، حکمت.
    28. لاهوری، اقبال، (بی‌تا)، احیای فکر دینی در اسلام، ترجمه احمد آرام، رسالت قلم، تهران.
    29. مجتهد شبسترى، محمد، (۱۳۸۶)، قرائت نبوی از جهان، کلام خدا و کلام انسان، مرکز نشر و آثار و افکار شبستری، بی‌جا.
    30. ـــــــــــــــــــــ ، (بی‌تا)، پلورالیسم دینى، کیان، ش28.
    31. ـــــــــــــــــــــ ، (۱۳۷۵)، هرمنوتیک، کتاب وسنت، چ۲، طرح نو، تهران.
    32. ـــــــــــــــــــــ ، (۱۳۷۹)، ایمان و آزادی، انتشارات طرح نو، بی‌جا.
    33. مصباح‌یزدی، محمدتقی‌، (۱۳۹۴)، قرآن‌شناسی، تحقیق و نگارش محمود رجبی، مؤ‌سسه‌ امام‌خمینی‌، قم.
    34. معرفت، محمدهادى‏، (۱۳۸۱)، علوم قرآنى، چ۴، موسسه فرهنگى التمهید، قم‏.
    35. مکارم شیرازی، ناصر، (۱۳۸۶)، پیام قرآن، دارالکتب السلامیة، تهران.
    36. نراقی، احمد، (۱۳۷۸)، رساله دین شناخت (مدلی در تحلیل ایمان ابراهیمی)، انتشارات طرح نو، تهران.
    37. هندی، سر سیداحمد خان، (۱۳۳۲)، تفسیر القرآن و هوالهدی والفرقان، ترجمه محمدتقی فخرداعی گیلانی، تهران.
دوره 1، شماره 1 - شماره پیاپی 1
دوره اول، شماره اول، پاییز ۱۴۰۱
پاییز 1401
صفحه 75-95

  • تاریخ دریافت 08 مهر 1400
  • تاریخ بازنگری 20 آذر 1400
  • تاریخ پذیرش 18 بهمن 1400
  • تاریخ اولین انتشار 01 مهر 1401
  • تاریخ انتشار 01 مهر 1401